Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số đang mở ra những phương thức mới cho công tác hoằng pháp, đồng thời cũng đặt ra không ít thách thức đối với đời sống Phạm hạnh của người xuất gia. Trong bối cảnh ấy, điều quyết định không phải là công nghệ tiến xa đến đâu, mà là người sử dụng công nghệ có đủ giới đức, trí tuệ và bản lĩnh để làm chủ phương tiện hay không. Theo đó, sáng ngày 20/07/2026 (07/06/Bính Ngọ), trong chương trình khóa BDTT PL.2570, NS. Triệu Liên – Giảng viên HVPGVN tại TP.HCM đã có bài tham luận trình bày chủ đề “Tu học và hoằng pháp thời đại số – Vai trò của vị trụ trì Phật giáo Khất sĩ”, mang đến nhiều góc nhìn thực tiễn về sứ mệnh của người trụ trì trước thời đại công nghệ số.

Mở đầu tham luận, Ni sư khẳng định: “Lịch sử hơn 25 thế kỷ của Phật giáo, với hình ảnh tam y nhất bát và lý tưởng giải thoát được truyền trao liên tục từ thời Đức Phật, luôn được gìn giữ nhờ đời sống Phạm hạnh của Tăng đoàn. Cho đến nay, Đức Tổ sư Minh Đăng Quang đã phát nguyện “Nối truyền Thích-ca Chánh pháp”, phục hưng nếp sống Khất sĩ ngay trên quê hương Việt Nam. Vì vậy, dù xã hội thay đổi đến đâu, người trụ trì vẫn phải lấy giới luật, thiền định và đời sống thanh bần làm gốc rễ, bởi đó là căn cước của người Khất sĩ, không thể bị thay thế bởi bất kỳ phương tiện hiện đại nào”.

Nói về kỷ nguyên số và phân tích những tác động hai mặt của nó, Ni sư cho biết, Internet, trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng trực tuyến đã mở ra không gian hoằng pháp rộng lớn chưa từng có, giúp kinh điển, bài giảng và tư liệu Phật học được lan tỏa nhanh chóng, đồng thời hỗ trợ hiệu quả cho công tác số hóa và lưu giữ các giá trị lịch sử của Hệ phái. Song, mặt khác, chính tốc độ lan truyền thông tin, sự quá tải dữ liệu và sức hút của mạng xã hội, cũng dễ khiến người tu bị phân tán tâm ý, đánh mất đời sống thiền quán, rơi vào tình trạng “nghe nhiều mà hành ít”, tiếp nhận thông tin thiếu chọn lọc, hoặc bị cuốn theo những giá trị ảo.

Trên cơ sở nhận diện cả thuận duyên lẫn nghịch duyên của thời đại, NS. Triệu Liên nhấn mạnh ba định hướng căn bản dành cho người trụ trì hôm nay:

• Thân giáo – đời sống giới hạnh và sự tinh tấn của vị trụ trì luôn có sức cảm hóa sâu sắc hơn mọi lời thuyết giảng.
• Kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại: Các nền tảng số chỉ nên là “cánh tay nối dài” của đạo tràng, còn việc giáo hóa trực tiếp tại Tịnh xá vẫn là nền tảng cốt lõi.
• Người trụ trì cần không ngừng nâng cao tri thức Phật học, hiểu biết tâm lý xã hội, kỹ năng quản trị và khả năng ứng dụng công nghệ, nhưng tuyệt đối không để công nghệ làm thay đổi bản sắc Khất sĩ vốn được xây dựng trên tinh thần thiểu dục tri túc, khất thực và thiền định.

Phần thảo luận sau tham luận, dưới sự chủ trì chứng minh của HT. Giác Pháp – Ủy viên HĐTS, Phó Trưởng ban Nghi lễ TƯGH, Phó Thường trực Ban Thường trực Giáo phẩm Hệ phái, Cố vấn Ban Trị sự GHPGVN TP.HCM, Tri sự trưởng GĐ.V PGKS; HT. Giác Phùng – Giáo phẩm Hệ phái, Tri sự Phó Thường trực GĐ.III PGKS; HT. Giác Nhân – Ủy viên HĐTS, Phó Trưởng ban Hướng dẫn Phật tử T.Ư, Tri sự Phó Thường trực GĐ.V PGKS; HT. Giác Thông – Giáo phẩm Hệ phái, Tri sự phó GĐ.V PGKS, tiếp tục làm sáng tỏ nhiều vấn đề được đại chúng quan tâm.

Liên quan đến mốc lịch sử hình thành Hệ phái, chư Tôn đức đã đính chính rằng năm 1944 là thời điểm Đức Tổ sư Minh Đăng Quang xuất gia, còn hành trình hoằng hóa và sự hình thành giáo pháp Khất sĩ được xác định từ năm 1948. Qua đó cho thấy việc nghiên cứu lịch sử cần dựa trên những cứ liệu xác thực để bảo tồn đúng giá trị truyền thống. Đối với việc sử dụng công nghệ, chư Tôn đức chủ tọa cũng lưu ý, đây là “con dao hai lưỡi”, nếu biết vận dụng đúng, công nghệ sẽ trở thành trợ duyên cho hoằng pháp, ngược lại, sự lạm dụng mạng xã hội, việc đăng tải hình ảnh thiếu chừng mực, hay để các bài giảng bị cắt ghép, phát tán sai ngữ cảnh… đều có thể ảnh hưởng đến uy tín của Tăng đoàn và hình ảnh người xuất gia.

Trong lời đạo từ sách tấn đại chúng và khép lại buổi tham luận, HT. Giác Pháp đã một lần nữa khẳng định: “Bản lĩnh của người trụ trì không nằm ở khả năng sử dụng công nghệ thành thạo, mà ở năng lực làm chủ chính mình giữa sự biến thiên của công nghệ”.

 

Một số hình ảnh được ghi nhận: