CHÀO MỪNG QUÝ VỊ ĐÃ GHÉ THĂM TRANG NHÀ. CHÚC QUÝ VỊ AN VUI VỚI PHÁP BẢO CAO QUÝ !


Kỷ yếu khóa tu NGHPKS lần thứ 26 - kỳ 4

NT. HIỆP LIÊN

CẢM TẠ BAN TỔ CHỨC

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

Kính lạy Đức Tổ Sư khai sáng Đạo Phật Khất Sĩ Việt Nam.

Kính lạy Giác linh quý Đức Thầy, giác linh Đức Thầy Giác An khai mở Giáo Đoàn III.

Kính lạy giác linh Cố Ni trưởng Đệ nhất Ni giới Khất Sĩ.

Ngưỡng bái bạch quý Ni trưởng Giáo phẩm chứng minh khóa tu lần thứ 26.

Kính bạch quý Ni sư và gần 120 hành giả thiền sinh khóa tu lần thứ 26 tại tịnh xá Ngọc Trung, thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai.

Thật là một điều hân hạnh cho Chư Ni và Phật tử tịnh xá Ngọc Trung nói riêng và Ni giới Giáo đoàn III nói chung. Được đón tiếp quý Ni trưởng, Ni sư và trên 120 hành giả từ các tỉnh đáp lời thỉnh cầu của chúng con. Quý Ngài đã thể hiện lòng từ bi cao cả, trong tinh thần vô ngã vị tha của Bồ Tát. Mặc dù quý Ngài tuổi già sức yếu đường sá xa xôi, Phật sự đa đoan, nhưng vì tiền đồ Đạo Pháp. Cho nên nơi nào chúng sanh cần quý Ngài đến, nơi nào Đạo Pháp cần quý Ngài đi, không quản gian lao, không nài khó nhọc. Với niềm an lạc hoan hỷ đã thể hiện rõ trên nét mặt hiền hòa của quý Ngài.

Ân đức cao cả của quý Ni trưởng đã chứng minh còn dạy dỗ nhắc nhở cho đại chúng tu học, quý Ngài là những tấm gương soi rọi vào tâm trí của thiền sinh, phá vỡ vô minh, bừng sáng ánh đạo vàng giải thoát, chúng con đại diện Ban tổ chức xin đê đầu bái tạ cúng dường đền đáp phần nào thâm an giáo huấn trong muôn một và xin “y giáo phụng hành”.

Ban tổ chức cũng cảm ơn toàn thể hành giả đã đáp lại lời mời của Ban tổ chức vân tập về tu bảy ngày tại tịnh xá Ngọc Trung thị xã An Khê này.

Xin chân thành tri ân các tiểu ban, ban điều phối, ban xướng ngôn, ban trai soạn, ban ẩm thực hành đường, ban giải khát, ban thị giả, ban vệ sinh, tất cả các ban điều nhiệt tình chu đáo trong tinh thần hoan hỷ.

Xin chân thành tri ân ghi nhận công đức và tán thán, chư Thiện nam Tín nữ Phật tử gần xa, đã dành thời giờ gia đình về nơi đạo tràng tổ chức khóa tu cúng dường tịnh tài, tịnh vật trợ duyên cho khóa tu được thập phần viên mãn.

Kính bạch chư Tôn Đức.

Kính thưa toàn thể hành giả.

Dẫu rằng chúng con đã dùng hết sức thân lực, tâm lực trí lực để lo lường cho khóa tu, nhưng không sao tránh khỏi những lỗi lầm sơ thất. Vì Phật sự đa đoan, tiện nghi, phòng ốc còn thiếu thốn và vụng về non nớt trong khâu tổ chức.

Ngưỡng mong quý Ni trưởng, Ni sư cùng hành giả và các ban từ bi hoan hỷ và chỉ dạy, để chúng con được có thêm kinh nghiệm và được ân triêm công đức.

Nam mô Công Đức Lâm Bồ Tát Ma Ha Tát.

PT. NGỌC CHƠN

Khai mạc khóa tu

Sáng ngày 20 tháng Giêng năm Đinh Dậu (nhằm 16/02/2017) tại đạo tràng Tịnh xá Ngọc Trung thuộc thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai, đã long trọng diễn ra lễ Khai mạc khóa tu Truyền thống Ni giới Khất sĩ lần thứ 26 do Ni giới Hệ phái tổ chức. Đây là lần đầu tiên nơi Tây nguyên xa xôi được đón bước chân của hơn 120 đóa sen từ mọi miền đất nước quay về cùng sống chung tu học, nhằm thực hành theo con đường mà Tổ sư đã dạy “Nên tập sống chung tu học”. Khóa tu nhằm khôi phục lại đường lối Phật Tăng xưa, với tinh thần giữ gìn và phát huy sự nghiệp của Tổ Thầy, nêu cao đời sống phạm hạnh của cố Đệ nhất Ni trưởng Huỳnh Liên, giúp cho hàng hậu học, tập trung lại một trú xứ để tu học, để lắng nghe chia sẻ cả pháp học và pháp hành; với tinh thần “Truyền đăng tục diệm”, trau dồi giới đức, được sự chứng minh của chư Tôn đức lãnh đạo GĐ.III và Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Gia Lai và các cấp chính quyền địa phương cùng Ban Lãnh đạo Ni giới hệ phái. Chứng minh khóa tu gồm có: HT. Giác Hùng, Đệ nhất Chứng minh GĐ.III, trụ trì Tịnh xá Ngọc Bửu, TP. Tuy Hòa; HT. Giác Tầng, Chứng minh GĐ.III, trụ trì Tịnh xá Ngọc Duyên, Bình Định; HT. Giác Thành, Chứng BTS GHPGVN tỉnh Gia Lai, Phó BTS kiêm Trưởng ban Tăng sự GĐ.III, trụ trì Tịnh xá Ngọc Phúc, Gia Lai; cùng chư Tăng các trú xứ đồng về tham dự. Về phía Ni giới có sự chứng minh và tham dự khóa tu của chư vị Ni trưởng Hệ phái: NT. Chiêu Liên (Thiền chủ Khóa tu), Giáo phẩm Ni giới, trụ trì TX. Ngọc Khánh, Long Khánh, Đồng Nai; NT. Phục Liên, Giáo phẩm Ni giới, trú xứ Tịnh xá Ngọc Phương, TP. HCM; NT. Khiêm Liên, Giáo phẩm Ni giới, trụ trì Tịnh xá Nhật Huy, Đồng Nai; NT. Tố Liên, Giáo phẩm Ni giới, trú xứ Ngọc Phương – TP. HCM; NT. Giao Liên, Giáo phẩm Ni giới, trụ trì Tịnh xá Ngọc Kinh, TP Huế; NT. Hiệp Liên, Giáo phẩm Ni giới GĐ.III, Trưởng ban Quản sự Ni giới GĐ.III; NT. Cảnh Liên, Giáo phẩm Ni giới GĐ.III, Phó ban Quản sự Ni giới GĐ.III; và 120 hành giả là những vị Tỳ-kheo-ni từ nhiều nơi về tham dự khóa tu.

Tại buổi lễ, NT. Tố Liên đãi lao cho NT. Thiền chủ có lời: Trải qua hơn 70 năm từ khi Đức Tổ sư Minh Đăng Quang khai sáng Hệ phái Khất sĩ với chí nguyện “Nối truyền Thích-ca Chánh pháp”, bụi thời gian đã làm cho con đường tu học cũng dần mai một. Với tâm nguyện thiết tha đem pháp hành sáng soi pháp học trước là để nhớ ơn Tổ Thầy đã dày công gầy dựng tiếp nối truyền thống của chư Phật Tăng xưa, kế là để duy trì những nếp sống đạo đức cao thượng, hướng đến chơn hạnh phúc, giải thoát giác ngộ và sau là để nêu gương truyền thừa cho đàn hậu học có thể vững tin tiếp bước, bảo tồn Chánh pháp.Với pháp hành Giới-Định-Tuệ

Trong mắt người có ngươi mới tỏ

Sách không Thầy biết ngỏ làm sao

Xưa nay giáo pháp truyền trao

Không Thầy há dễ trò nào nên danh.

Sau khi quí Ni trưởng, Ni sư thông qua chương trình, nội qui, thời khóa tu học, HT. Giác Tầng thay mặt BTS GĐ III đã ban những lời pháp lành với niềm hoan hỉ trong buổi khai mạc khi nhận thấy Ni giới Hệ phái ngày càng phát triển lại có tâm cầu học. Ngài đã sách tấn: Người sứ giả Như Lai ngoài giới học cần nhất là giới hành, vì Thân hành chính là bài pháp vô ngôn mà mỗi người Khất sĩ đang trực tiếp giáo hóa chúng sanh. Tiếp nối mạng mạch truyền đăng tục diệm, phát huy từ 25 khóa tu trước, hôm nay chư Tỳ-kheo-ni quay về sống chung tu học làm sống dậy lời dạy của Tổ sư là “nên tập sống chung tu học”. Ngài mong rằng những sứ giả Như Lai hiện tại đang tinh tấn với tâm cầu tu học trong tương lai sẽ:

Một cành mà nở trăm hoa

Bóng y bát đẹp quê ta từ rày

Chơn truyền Khất sĩ là đây

Bóng xưa với lại hình này dặm không

Đã không, không tới tận cùng

Nhất y, nhất bát dạo cùng nước non. (Trích thơ Trụ Vũ)

HT. Giác Thành thay mặt BTS GHPGVN tỉnh Gia Lai ban đạo từ: Khi niên lạp càng cao, giáo phẩm càng lớn thì trách nhiệm càng dày. Bởi vậy, cần nỗ lực tu tập, hướng dẫn đàn hậu tấn tiếp bước con đường Giới-Định-Tuệ. Trong thời khóa tu tập, khi sám hối tụng kinh, chấp tác, thọ trai trong chánh niệm là quí vị đang học Giới. Khi thiền tọa, thiền hành là đang học Định. Khi nghe giảng pháp, học Chơn lý là đang thực hành Tuệ. Giữ gìn tinh tấn thực hiện đúng thời khóa là quí vị đang thực hiện con đường tiến tới giải thoát. “Sống chung tu học đó là thực hành lối sống lục hòa cộng trụ mà đức Phật đã dạy và đó cũng là cách để người đệ tử Khất Sĩ thực hành ngỏ hầu tiếp thu và nối truyền giáo pháp Khất sĩ mà Tổ sư đã xiển dương.

Thay mặt cho 120 hành giả về tu học, Sư cô Hòa Liên, bằng sự tôn kính và hạnh phúc tràn đầy khi thành tâm đảnh lễ phát nguyện tuân thủ nội qui và thời khóa mà BTC khóa tu đã đề ra, đoàn kết hòa hợp, học tập và sách tấn lẫn nhau trong tinh thần lục hòa cộng trụ; tinh tấn hành trì pháp học và pháp hành không chút giãi đãi; cố gắng không vi phạm nội qui và giới pháp đã lãnh thọ dù là giới nhỏ nhất.

Phật tử Thiện Lành đại diện chư Phật tử đạo tràng Tịnh xá Ngọc Trung cũng như các miền tịnh xá lân cận phát tâm hộ trì khóa tu, nguyện dâng cúng tứ vật dụng, nhằm trợ duyên cho hành giả tu học có điều kiện tốt nhất mà yên tâm trau dồi giới đức.

Trước khi diễn ra lễ Khai mạc, Ni trưởng Chiêu Liên dù đã ở tuổi 90, sức yếu nhưng Ni trưởng vẫn hướng dẫn Ni đoàn khất thực truyền thống tại thị xã An Khê trong khí trời khắc nghiệt đã làm nức lòng người dân nơi xứ sở Tây Nguyên này.

NHẬT KÝ KHÓA TU TRUYỀN THỐNG NGKS LẦN THỨ 26

SC. HÒA LIÊN 

Ngày sinh hoạt đầu tiên khóa tu

Như các khóa tu trước, mỗi ngày hành giả đều có bốn thời thiền tọa, bốn thời thiền hành, một thời học Chơn lý, một thời nghiên cứu và một thời thiền đàm, một thời sám hối và điểm tâm, khất thực độ ngọ trong chánh niệm.

Trải qua 25 khóa tu Truyền thống Ni giới Khất sĩ, theo thời khóa mỗi ngày có 2 thời đọc và nghiên cứu Chơn lý. Nên sau lễ khai mạc, buổi chiều vào lúc 13 giờ 30, NT. Phục Liên và NT. Ánh Liên đã đọc bài Sổ Tức Quan trước đại chúng và NT. Cảnh Liên cùng SC. Hòa Liên nghiên cứu những đặc thù và lợi ích của pháp môn quán hơi thở theo từng đề mục. Sau đó, NT. Tố Liên bằng vốn kiến thức uyên thâm về kinh Nikaya và pháp hành của tự thân, đã chia sẻ cùng hành giả về việc theo dõi hơi thở để luôn giữ cho hơi thở của tâm, hơi thở của trí, hơi thở của thân hòa nhau một mực. Đây là một pháp môn tu chơn đúng lý, rất giản tiện, thông thường, không nên thái quá bất cập do Tổ sư Minh Đăng Quang đã dày công nghiên cứu để lại cho hàng hậu tấn.

Nhằm khơi dậy hạnh y bát ba đời, ngoài việc khất thực truyền thống ngày đầu và ngày cuối, mỗi ngày chư Ni đều khất thực trong khuôn viên tịnh xá. Hình ảnh khoan thai khất thực trong chánh niệm của đoàn Khất sĩ Du Tăng đầu đội trời chân đạp đất, lấy tất cả chúng sanh làm bà con quyến thuộc, lấy sự thành tựu đạo quả và độ sinh làm sự nghiệp đã để lại ấn tượng vô cùng tốt đẹp trong tâm người cư sĩ.

Nhận đời manh áo bát cơm

Tặng đời trọn cả tâm hồn thanh cao.

Cũng như thiền tọa mỗi ngày có 4 thời thiền hành, mỗi thời ít nhất 45 phút và dài nhất 60 phút. Đối với pháp thiền hành, Ni sư hướng dẫn chư hành giả an trú chánh niệm trong 3 thao tác căn bản của từng bước chân: dỡ-bước-đạp cho những hành giả mới đến với pháp hành, đồng thời hướng dẫn chư vị hành giả tập trung chánh niệm mạnh hơn, để có thể ghi nhận sự co giãn của từng bắp cơ, sự vận động uyển chuyển của từng bước chân, cũng như thấy rõ hoạt động của thân tâm trong lúc nhấc chân, di chuyển, đạp xuống. Ngoài 4 thời thiền hành chính thức, pháp môn này còn được chư hành giả thực hành vào những lúc di chuyển từ nhà Ni lên thiền đường, cũng như khi khất thực trong tịnh xá.

Từng bước chân đi tới

Nở vạn đóa Sen tươi

Mỗi nụ cười hỉ lạc

Thành thánh nhạc an vui.

Từng bước chân trên đất

Ôi ! Diệu mật đất trời

Mỗi bước chân tuyệt vời

Sao thấy lòng thảnh thơi.

Ngày thứ hai khóa tu

Từ tờ mờ khuya hôm nay, ngày thứ 2, những bước chân lặng lẽ đều đặn đã làm ấm nền gạch thiền đường. Tuy là mùa xuân nhưng tiết trời phố núi vẫn còn rất lạnh mỗi sáng sớm; ấy thế mà, quý Ni trưởng vẫn không choàng thêm khăn, bước uy nghi hướng dẫn cho các hành giả đi thiền hành trong sương sớm. Không có thành công nào mà thiếu phần gia công hay khổ công. Đối với việc tu học giáo pháp để bước ra khỏi vòng luẩn quẩn sanh tử luân hồi, hành giả còn rất cần có lòng quyết tâm, dõng mãnh, vượt khó, tinh cần công phu. Các hành giả nơi đây đang tu học trong tinh thần không mỏi mệt như thế.

Thời khóa tu học trong ngày khá nghiêm nhặt, từ 4 giờ sáng hành giả bắt đầu thiền hành rồi thiền tọa đến 5 giờ 30. Nghỉ điểm tâm chốc lát, 7 giờ tiếp tục thiền hành và thiền tọa cho đến 9 giờ 15. Sau đó, có 60 phút chư Ni trưởng ôn lại giáo pháp trong tập Chơn Lý của Tổ sư Minh Đăng Quang.

Và từ 9 giờ 30 đến 10 giờ 30, các hành giả tiếp tục thực tập thiền hành và thiền tọa. 10 giờ 45, Ni chúng đi bát trong khuôn viên tịnh xá nhận vật thực. Mọi sinh hoạt đều trong sự tĩnh lặng, trong sự nhận thức quán chiếu tường tận.

Thong thả bước chân đi

Vai choàng mảnh huỳnh y

Tay ôm bình bát đất

Tinh luyện máy huyền vi…

Vào lúc 13 giờ 30 Ni chúng đều có mặt ở thiền đường bắt đầu cho thời thiền hành thiền tọa buổi chiều. Từ 14 giờ đến 15 giờ 20 là giờ nghiên cứu Chơn Lý. Chiều hôm nay Ni trưởng Cảnh Liên, Phó ban Quản sự Ni giới GĐ.III trình bày một số kiến giải trong bài pháp Số tức quan của Tổ sư. Với lời giảng giải giản dị ngắn gọn, Ni trưởng đã cô đọng chỉ điểm vấn đề then chốt Tổ sư muốn truyền trao cho người con Khất sĩ. Tổ dạy Số tức quan chính là pháp tu niệm thân, một trong bốn pháp quán niệm căn bản Đức Phật đã hướng dẫn cho chư Thánh Tăng tu tập đắc quả. Tổ sư viết: “Số tức quan là Trung đạo, nấc thang của nhập định, trái ngược với sự vọng loạn. Nhưng nếu người luyện tập cốt ý cho giác ngộ thì Số tức quan kèm giữ cho người sự giải thoát trong sạch để tiến đến Niết-bàn đại định…”. Ni trưởng đã linh động lấy câu chuyện của Tăng Hộ cháu để làm sáng tỏ sự vận động tinh tế của thọ tưởng hành thức.

Ni trưởng Khiêm Liên đã nhấn mạnh cho đại chúng điều cần nhớ, đó là con người chúng ta sau khi danh và sắc mất đi, chính nghiệp do thân khẩu ý gây tạo sẽ còn lại quyết định cho cảnh giới tái sinh phàm hay thánh. Ni trưởng khuyên bảo: “Khi tu đừng mong cầu kết quả mà hãy phát huy khả năng, cố gắng tu đúng mức, quả sẽ đến”.

Buổi nghiên cứu Chơn Lý đầu tiên trong khóa tu đã mang đến cho hội chúng không khí năng động học hỏi giáo pháp. Được tham dự chỉ mới hai ngày và nhất là được lắng nghe quý Ni trưởng chỉ dạy, chia sẻ giáo pháp một cách sâu sắc tận tình, các hành giả đều rất xúc động và cảm nhận niềm hạnh phúc, lợi ích của sống chung tu học vô ngần.

Sau 15 phút nghỉ giải lao, từng nhóm hành giả đến trình pháp với quý Ni trưởng. Có nhiều hành giả đã tham dự nhiều Khóa tu Truyền thống nên biết rõ cần trình điều gì, bạch hỏi những thắc mắc, hoài nghi thích đáng. Cũng có một số hành giả mới tham gia khóa đầu nên có phần ngỡ ngàng, dè dặt. Thế nhưng sau vài lời dạy đầu của quý Ni trưởng, có cái gì đó xóa đi mất khoảng cách e sợ và hành giả tỏ bày hết tâm tư, nội kết của mình cũng như sự cầu mong học hỏi phảp tu, ngưỡng mong quý Ngài thùy từ chỉ bảo. Một giờ trình pháp qua nhanh, tình thầy trò bỗng nhích lại gần gũi hơn và lòng tôn kính yêu thương càng gia tăng gấp bội. Thật nhiệm màu thay!

Buổi tối, lúc 18 giờ 30 đại chúng có mặt trên thiền đường tụng niệm Sám hối Lục căn. Mỗi lời sám hối tha thiết của Tổ Trúc Lâm để lại cho hậu bối khiến lòng người chấn động mạnh. Phát nguyện sám hối rồi, còn ai dám, còn ai có thể làm lỗi nữa.

Sau giờ tụng sám hối, đại chúng tiếp tục thực tập thiền hành thiền tọa và rải tâm từ. Cuối ngày là thời khắc chia sẻ pháp hành. Chư hành giả, những điều cần hỏi, quý Ni trưởng những điều cần chỉ dạy trong một ngày giờ này được trình bày rốt ráo, rõ hết.

Mạch pháp Minh Quang đổ về đây,

An Khê phước chúng hữu hạnh thay,

Chúng con phát nguyện hành tinh tấn,

Nẻo Giác lối về thôi bóng mây.

Ngày thứ hai của Khóa tu Truyền thống tĩnh lặng và tràn đầy niềm hỷ lạc trôi qua nhanh.

Ngày thứ ba khóa tu

Ngày mới đến, không gian còn yên giấc,

Những bước chân yên nhẹ ướp sương khuya,

Cầu học pháp, rồi mến tặng sẻ chia,

Cho muôn loại thấm nhuần nguồn đạo đức.

Đại chúng hôm nay trong giờ thiền hành tập bước mỗi bước chân nhận thức rõ 4 trạng thái: Nhón, giở, bước, đạp. Sự tỉnh giác càng lúc càng tinh nhiệm dần. Ý thức tu tập của mỗi hành giả trong khóa tu này rất cao, Tỳ-kheo-ni nhiều hạ cho đến tân Tỳ-kheo-ni đều tinh tấn hành trì pháp.

Thời tu tiếp theo là thiền tọa. Hôm nay đại chúng qua pháp hành chú tâm vào vùng tiếp xúc khi hơi thở vào ra.

Người ơi xin trở về,

Trên hơi thở hiện đây,

Xin đừng thêm đừng bớt,

Chỉ có hơi thở này…

Sau giờ tọa thiền là giờ đọc Chơn lý. Hôm nay Ni trưởng Thận Liên đãi lao cho quý Ni trưởng Giáo phẩm đọc bài Chơn Lý số 20 – Trên mặt nước. Ý pháp thâm diệu, lời Tổ giản dị mà sâu sắc như rót từng giọt pháp vào trong tâm mỗi hành giả: “Mục đích của Khất sĩ là làm cho thế giới đều tu, yên vui thì xã hội mới được yên vui; xã hội yên vui là gia đình yên vui; gia đình yên vui thì mình mới được yên vui. Tức là tấm lòng lo cho tất cả chúng sinh đều tu hết vậy. Một khi gia đình, xã hội đã vui lòng cho Khất sĩ ra đi tự do rồi, thì cũng không còn sự đòi hỏi lôi kéo chi nữa, mà để cho người hoàn toàn thật hành theo chơn lý chí nguyện”. Đây rõ ràng là tinh thần Bồ-tát đạo mà đức Tổ sư đã nhắc đi nhắc lại muôn lần trong bộ Chơn lý này.

Buổi Ngọ trai ngày tu thứ ba, có gần 20 gia đình tín chủ phát tâm cúng dường sớt bát. Thế mới thấy dù thời gian nào không gian nào vẫn luôn có những thiện nam tín nữ hảo tâm một lòng phụng sự Tam bảo và cầu học giáo pháp hầu mong tiến hóa trên đường đạo.

Buổi chiều trong giờ Nghiên cứu Chơn lý, Sư cô Trí Liên đã trình bày những ý pháp đức Tổ sư muốn truyền đạt trong bài Trên mặt nước. Sư cô đã so sánh trích dẫn những điều Tổ đưa ra đều đã được kiết tập trong Kinh tạng và những ý pháp ở đây như hình ảnh hoa sen, hình ảnh người xuất gia như người đi lính chung thân… có liên quan đến bài Kinh Thánh Cầu – Số 26 thuộc Trung Bộ Kinh và một số kinh trong Tăng Chi Bộ Kinh. Hình ảnh đóa sen vươn khỏi mặt nước, ngang mặt nước hay trong nước đã được đức Phật quán chiếu ví cho các hạng chúng sinh khi Phạm thiên thỉnh Phật thuyết pháp độ đời. Tổ ví người xuất gia đạo đức cũng giống như những đóa sen đã vươn lên khỏi mặt nước. Những người còn chịu quá nhiều ràng buộc của thế gian được ví như sen đang còn trong bùn, trong nước. Lại nữa, Tổ bảo đạo đức, cái thiện lành vượt lên khỏi mặt nước còn bất thiện là còn ở trong nước, gần bùn tanh vậy. Tổ viết: “Trần thế cũng như cái sàng, gạo trọng ở trên sàn là đạo đức, còn tấm cám phải lọt rớt xuống trở lại đệm (là cảnh đời), tức là sự rớt ở lại gia đình, xã hội để chịu tội phạt, học hành thêm nữa”.

Lẽ phải, công bằng, trung đạo đều thuộc phạm trù đạo đức. Vì vậy chiến tranh, bất hòa, sát hại lẫn nhau đều xuất phát từ chỗ không công bằng này. Tổ dùng ẩn dụ, minh dụ, ví dụ để làm sáng tỏ tầm quan trọng của đạo đức đối với sự tiến hóa của con người và xã hội từ thấp đến cao, từ ác đến thiện, từ phàm đến Phật. Đồng thời Tổ cũng khuyến nhắc người xuất gia hãy cố gắng tu tập, làm tròn bổn phận của chính mình, quyết một lòng đi trọn con đường Chánh pháp.

Để nhấn mạnh việc làm tròn bổn phận mới có sự thành công, Ni trưởng Khiêm Liên đã nhắc cho đại chúng nghe bài kệ của Cố Đệ nhất Ni trưởng:

Người tưới nước lo phần dẫn nước,

Thợ cung tên lo chuốt cung tên,

Thợ hồ tô vách xây nền,

Cũng như người trí ngày đêm luyện lòng.

(Kinh Pháp cú, phẩm Trí giả, kệ 80)

Sau giờ nghiên cứu Chơn lý là giờ trình pháp. 25 hành giả được phần vào 5 nhóm đến đảnh lễ quý Ni trưởng để trình bày việc tu tập của mình.

Trong khi quý Ni trưởng làm việc với các nhóm trình pháp, tại thiền đuờng phần lớn đại chúng vẫn tiếp tục tọa thiền. Ni trưởng Đệ nhất Chứng minh đã ra thiền đường tu cùng đại chúng. Chốc chốc, Ngài lại bước xuống chầm chậm đi giám thiền. Hình ảnh này khiến đại chúng vô cùng xúc động.

Sau giờ tọa thiền buổi tối, đại chúng có những giây phút chia sẻ pháp tu. Những hành giả tu tốt, có kinh nghiệm thực tập sẽ là những tấm gương sáng cho đại chúng noi theo. Cũng trong giờ này, những khó khăn hay hoài nghi của hành giả trong lúc thực tập sẽ được quý Ni trưởng làm sáng tỏ và chia sẻ đến toàn đại chúng lấy đó làm bài học kinh nghiệm. Đêm nay, đại chúng được học nhiều bài học trong đó có bài học của một Sư cô, trước đây đã bị bệnh rất nặng, sau một thời gian nỗ lực tu tập thiền quán đã chiến thắng được bệnh tật. Thật quý hóa thay.

Một ngày tu tập nữa trôi qua quá nhanh.

Ngày thứ tư khóa tu

Trong chương trình Khóa tu Truyền thống của Ni giới Hệ phái Khất sĩ lần này, mỗi ngày có 5 thời thiền tọa (từ 45 – 60 phút), 6 thời thiền hành, có khoảng 2 tiếng rưỡi ôn lại Chơn lý của Tổ sư Minh Đăng Quang, một thời tụng kinh sám hối 30 phút và khoảng 2 tiếng chia sẻ kinh nghiệm pháp hành và pháp học.

Nhiều hành giả trước đây không đánh giá cao tầm quan trọng của pháp thiền hành, trong khóa này đều ý thức được việc thực tập thiền hành có hiệu ứng rất lớn cho tâm định. Hôm nay hành giả tiếp tục thực tập pháp thiền hành nâng cao gồm nhón, giở, bước, đạp, đụng. Nhờ gia tăng quán sát rõ từng trạng thái của bước chân, sức tĩnh giác của hành giả tăng tốc nhanh.

Mỗi bước chân, mỗi đóa sen hé nở,

Tỏa hương thơm Giới Định Huệ muôn nơi,

Mang bình an cho sanh chúng người trời,

Ấy bước chân của những người con Phật.

Bài Chơn lý ôn lại hôm nay là Chánh kiến. Sau khi đại chúng lắng nghe Sư cô Hiếu Liên đọc buổi sáng, vào buổi chiều Ni trưởng Khiêm Liên đã giảng giải về Chánh kiến sâu sắc hơn. Ni trưởng nhấn mạnh rằng chỉ vì con người vẫn cứ vấp hoài những sai lầm cố hữu, tin theo tập tục hủ lậu nên khiến cho cuộc đời đã đau khổ lại càng thêm khổ đau. Vì cứ loay hoay với việc cơm áo gạo tiền của đời sống, người ta không nhận ra các phong tục thờ cúng, quan hôn tang tế, nghinh xuân tiếp phước, v.v… chính là để làm cho cuộc sống linh động tươi vui, làm giảm bớt nỗi nhọc nhằn, lam lũ.

Chánh kiến – Khởi đầu của Bát chánh đạo chỉ cho cái thấy viên dung, trong suốt, đúng với bản chất thật của các pháp. Đó là cái thấy vô ngã, vô thường. Cái thấy nhận ra được thân ngũ uẩn sắc, thọ, tưởng, hành, thức có ra là do duyên hợp, duyên sinh, không có chủ thể. Nhờ có Chánh kiến mới có Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm và Chánh định. Chánh niệm hỗ trợ cho Chánh định và Chánh định là thềm thang vững chắc bước lên quả vị giác ngộ, giải thoát, Niết-bàn.

Dạy cho mọi người nhận thức rõ tác hại của tà kiến, hữu ích của chánh kiến và sau cuối đức Tổ sư còn lưu ý rằng: thờ cốt tượng đâu bằng thờ kinh sách, học hành, thờ kinh sách đâu bằng thờ ông Thầy dạy đạo cho mình đang sống. Nhưng thờ ông Thầy sao bằng thờ bản tâm của mình trong sạch. Vậy là chính việc công phu trau dồi rèn cái tâm cho trở nên thanh tịnh, không còn có ngã và ngã sở là điều cần yếu nhất.

Học hoài học mãi vẫn chưa thôi,

Thân tâm trí tánh mãi trau dồi,

Sẽ có một ngày trời biển rộng,

Con suối tinh cần đà đến nơi.

Thời thọ thực đến, Ni chúng chánh niệm ôm bát đi về phía trai đường. Quý Phật tử mỗi ngày vẫn trông ngóng đến giờ này được chiêm ngưỡng Ni đoàn trang nghiêm, và được sớt bát cúng dường. Ni trưởng Hiệp Liên – Viện chủ Tịnh xá Ngọc Trung, và chư Ni trụ xứ rất khéo huân tập cho Phật tử hiểu về giáo pháp và phụng sự Phật pháp. Thiện nam tín nữ mỗi ngày mang về phẩm thực cúng dường, tối về tụng kinh, mỗi tháng 4 ngày về cúng Hội, nghe pháp hồi hướng công đức tu tập cho Cửu Huyền Thất Tổ. Thật quý hóa lắm vậy!

Bởi trong lúc thực tập có sự tập trung cố gắng nên hành giả nhận thức rõ diễn biến của cái tâm và đồng thời cũng có lắm phát sinh phiền toái mà một số hành giả chập chững tu tập gặp phải cần có sự hỗ trợ của các bậc thầy dày dạn trải nghiệm. Giờ trình pháp các hành giả được chư Ni trưởng lắng nghe chỉ dạy tận tình sâu sắc khiến tâm hành giả hoan hỷ, tự tin, ấm áp hơn. Mỗi ngày Ban Điều phối sắp xếp chỉ có 25 hành giả trình pháp. Với số lượng không nhiều nên quý Ni trưởng có thể cặn kẽ chỉ dạy cho mỗi hành giả.

Giờ thiền tọa cuối ngày, chư hành giả tĩnh lặng quán chiếu tâm. Từ tối qua và ngày hôm nay, hành giả theo dõi dán chặt tâm theo hơi thở. Hễ hơi thở đến đâu, tâm đến đó cứ như bóng theo hình. Đến giai đoạn này, hành giả vốn đã chú tâm giờ còn nỗ lực nhiều hơn. Không khí phố núi trong lành, lạnh mát, yên tĩnh cũng là một yếu duyên thuận lợi hỗ trợ cho chư hành giả thiền tập.

Hoàng hôn xuống nhưng tâm dần sáng,

Hùng dũng uy nghiêm dáng tịnh trang,

Thôi hết bao nhiêu phiền lụy cũ,

Tâm con đang có phút bình an…

Ngày thứ năm khóa tu

Sáng ngày thứ năm, trong tình Linh Sơn pháp lữ, Phân ban Ni giới Phật giáo tỉnh Gia Lai đến thăm viếng khóa tu. Hướng dẫn đoàn đi có Ni trưởng Hạnh Thiện, Chứng minh Phân ban Ni giới – Viện chủ Chùa An Thạnh, Ni trưởng Hạnh Nguyện, Trưởng Phân ban Ni giới tỉnh – Viện chủ Chùa Bửu Sơn.

Đoạn đường xa 100 km, đèo dốc giồng, lại đa đoan biết bao Phật sự lớn nhỏ của tháng Giêng, quý Ni trưởng vẫn thân hành đến đây để sách tấn cho chư hành giả. Không ai bảo ai, song lòng chúng con cảm động vô vàn trước lòng từ bi thương lo cho thế hệ măng non chúng con của quý Ngài. Ni trưởng Trưởng Phân ban Ni giới đã tán thán ý tưởng tổ chức khóa tu đầy ý nghĩa và lợi ích của quý Ni trưởng trong Ban Tổ chức khóa tu, cũng nhưng tinh thần tu học hòa hợp tinh tấn của đại chúng. Chúng con thật hỗ thẹn, nào dám đón nhận lời thưởng tặng của quý Ngài, chỉ một lòng dốc chí tu tập, điều hoài nghi xin giải bày để được sự chỉ dạy từ các bậc Tôn túc.

Về phần tu học, đại chúng thực tập thiền hành với 6 giai đoạn – nhón, giở, bước, đạp, đụng, ấn. Cái tâm nhận biết bước chân càng lúc càng tinh tế hơn. Với sự nhận biết qua 6 giai đoạn diễn ra vài mươi giây này, tâm hành giả sẽ nhiếp tâm hơn, không còn vọng tưởng nào có thể mon men đột nhập được nữa.

Chào tâm! Bạn đã trở về,

Vui vầy ngày tháng đề huề có nhau.

Quên đi chuyện trước chuyện sau,

Thân đâu tâm đấy, nhiệm mầu chơn như.

Theo chương trình tu học mỗi ngày, giờ học Chơn lý, đại chúng ôn lại bài Nhập định. Ni sư Lãnh Liên, trụ trì Tịnh xá Ngọc Chơn (Buôn Hồ) đọc lại nguyên bản và Ni sư Gương Liên, trụ trì Tịnh xá Ngọc Tâm nghiên cứu phân tích giảng rộng ý pháp của đức Tổ sư.

Tổ dạy: “Yên lặng là lẽ thật huyền bí, là không vọng động, nên cũng gọi là chơn như hay sự kín đáo. Định tức là mật, trong mật định có chứa linh, giác và thần. Cho nên gọi định năng sanh chơn huệ và giới… Chánh định là chỗ sanh ra tất cả chúng sanh vạn vật, và các pháp, mà cũng là chỗ trở về hay chỗ đến, nghỉ ngơi hưu trí của chúng sanh, vạn vật và các pháp kia vậy”.

Thể của định là bao la vô cực, không không vắng lặng và tối đen. Tướng của định là chơn như không vọng động, đứng ngừng chết nghỉ, trơ, sựng. Dụng của định là thay đổi tiến hóa an vui giác ngộ và quả linh thần thông. Lý của định là tự nhiên chơn thật. Thân của định là giới, trí của định là huệ, tánh của định là chơn, còn định là tâm của tất cả chúng sinh hay cũng là sự sống và sức mạnh và bao gồm tất cả, v.v…

Đức Tổ sư nhắc nhở chúng ta rằng ai ai cũng có định cả, hoặc nhiều hoặc ít, hoặc trong lúc ngủ yên. Chỉ vì từ bao lâu nay chúng ta lặn ngụp trong biển vật chất, quanh quẩn trong thế giới loạn động nên không biết gì về định và cũng không biết mình có định. Dầu chưa thể đại định, chỉ định trong chốc lát, nó cũng giúp cho chúng ta khỏe nhẹ, thanh thản, tỉnh táo, trí huệ. Cũng như nước xao động, bùn đất đục ngầu đâu thấy rõ đáy hồ ra sao. Một khi nước yên lặng, trong suốt, chúng ta mới thấy rõ muôn hình trong nước. Trí huệ sáng soi khi tâm định, không định thì không có tâm, không có tâm thì làm gì có ta, làm gì có sự sống. Tổ chỉ cách tu để tâm định và nhắc chúng ta phải tinh cần, kiên trì từng giờ chứ không phải vừa tập là được.

Ni sư Gương Liên đã giảng giải thấu đáo đúng với ý đức Tổ sư lại linh động lấy ví dụ để đại chúng được rõ hơn, nhất là về linh giác thần. Cuối thời giảng, Ni sư đã tha thiết khuyên đại chúng:

Hãy ráng tu, đừng chán nản,

Tu là cứu vãn đời mình…

Đẹp thay áo trắng tinh khôi,

Trang nghiêm Giới đức, vun bồn phước thiên.

Bát cơm nay nhận kết duyên,

Mong cho tín chủ não phiền sạch trong.

Mỗi buổi trưa, Phật tử từ khắp nơi sắp xếp phân công về cúng dường sớt bát. Nhiều Phật tử ở nơi xa, không đủ nhân duyên về đảnh lễ cúng dường cũng gởi tịnh tài tịnh vật dâng cúng tạo điều kiện thuận lợi cho chư Ni tu học.

Trong Khuyến Phát Bồ-đề tâm văn, Đại sư Thật Hiền có dạy: “Phụ mẫu tuy năng sanh dục ngã thân, nhược vô thế gian sư trưởng, tắc bất tri lễ nghĩa; nhược vô xuất thế sư trưởng, tắc bất giải Phật pháp”. Nghĩa là c  ha mẹ tuy sinh dưỡng sắc thân ta, nhưng nếu không có sư trưởng thế gian thì không hiểu biết lễ nghĩa; không có sư trưởng xuất thế thì không hiểu Phật pháp. Thế nên những hành giả mới tập đi những bước đi trên đường giải thoát không thể nào không có ánh mắt của các bậc Sư trưởng dõi theo chỉ bảo. Nơi đây, mỗi ngày chúng con thật hạnh phúc có giây phút được ở rất gần quý Ngài, nói hết những điều trong lòng mình và được lắng nghe lời dạy tâm huyết từ quý Ngài.

Ngày tu học thứ năm trôi qua. Dường như cả đại chúng đều thấy thời gian nơi đây đi qua quá nhanh. Quả thật,

Thời gian, thời gian trôi rất nhanh,

Lặng lẽ lướt qua mạng chúng sanh,

Trở về quán chiếu dòng sinh diệt,

Buông xuống não phiền, tâm an lành…

Ngày thứ sáu khóa tu

Mới đó mà khóa tu đã đến ngày thứ 6. Ngày kết thúc khóa đã cận kề. Một ngày như mọi ngày, chư hành giả tĩnh lặng tinh chuyên thực tập giáo pháp và nếm thưởng hương vị giáo pháp.

Bao năm làm kiếp phong trần khách,

Nay trở về rồi, hơi thở yên,

Ta nghe vị pháp dần tỏa khắp,

Ao bùn sớm nở đóa hoàng liên.

Sáng ngày tu thứ sáu, hội chúng ôn tiếp bài Chơn lý - Chánh Pháp. Ni sư Hạnh Liên, trụ trì Tịnh xá Ngọc Hương (Ban-mê-thuột) đọc lại nguyên bản và Ni sư Yến Liên, trụ trì Tịnh xá Ngọc Chơn (Vĩnh Long) giảng giải. Ngay vào đầu bài pháp, đức Tổ sư Minh Đăng Quang đã tôn vinh danh hiệu Tổ Bồ-đề Đạt-ma. Ở đây, Ni sư cũng lưu ý cho đại chúng hiểu được thâm ý của Tổ sư. Bồ-đề phiên âm từ chữ Bodhi (Pali), có nghĩa là giác ngộ và Đạt-ma phiên âm từ chữ Dhamma (Pali) có nghĩa là pháp. Bồ-đề Đạt-ma có nghĩa là pháp giác ngộ. Tổ Bồ-đề Đạt-ma là vị Tổ thứ 28 bên Ấn Độ và truyền pháp đến Trung Hoa làm Sơ Tổ thiền tông Trung Hoa. Danh hiệu của Ngài cũng chính hạnh nguyện mang pháp giác ngộ đến với người dân Trung Hoa.

Đức Tổ sư dạy: “Pháp chánh giác có hai chơn là pháp học và pháp hành. Còn hành thì còn đạo, hết hành thì hết đạo. Cho nên đời nay người ta gọi đời mạt pháp, là bởi có học chớ không có hành”. Và Tổ cũng nhắc: “Cái pháp tự nó vốn đâu có hưng hay mạt, mà là chỉ tại nơi người làm mạt đó thôi. Cũng như đạo đâu có bao giờ mất, mất là chỉ tại người bỏ đạo làm mất đó thôi. Người tà chớ đâu phải đạo không chánh, người mạt chớ đâu phải pháp không hưng”.

Ni sư cũng nhấn mạnh ý Tổ rằng chơn lý là lẽ thật trong vũ trụ, từ tứ đại địa cầu sanh ra cỏ cây, thú, người, trời, Phật. Lẽ thật ấy là tiến, là sống mà Chánh pháp của chư Phật là chỉ rõ cách tiến đến quả Phật sau cùng hết. Đức Tổ sư cũng chỉ thẳng cái gì là Chánh pháp của chư Phật? Chính Tứ y pháp là Chánh pháp của chư Phật mười phương ba đời, là giáo lý Y bát Khất sĩ vậy. Tứ y pháp là:

1. Người tu xuất gia chỉ ăn đồ xin mà thôi, nhưng ngày hội thuyết pháp được ăn tại chùa.

2. Người tu xuất gia phải lượm những vải bỏ mà đâu lại thành áo, nhưng có ai cúng vải đồ cũ thì được nhận.

3. Người tu xuất gia phải nghỉ dưới cội cây, nhưng có ai cúng lều am nhỏ bằng lá, một cửa thì được ở.

4. Người tu xuất gia chỉ dùng phân uế của bò mà làm thuốc trong khi đau, nhưng có ai cúng thuốc, dầu, đường thì được dùng.

Tứ y pháp là pháp xuất gia, giải thoát ra khỏi nhà: ăn, mặc, ở, bịnh của hang ma lầm lạc, sống đúng y theo chơn lý, miếng ăn có sẵn trái rau, sự mặc có sẵn lá vỏ, chỗ ở có sẵn bộng hang, thuốc uống có sẵn nơi cây cỏ, cổ nhơn xưa, người chơn thật, không hay vọng động khổ não. Tứ y pháp là pháp Trung đạo Chánh đẳng Chánh giác, không thái quá bất cập, nhờ đó mà chư Phật mới đắc tâm chơn thành Phật. Tứ y pháp cũng gọi là Tứ Thánh chủng (cattāro ariya-vaṃsā), là vì thực hành bốn pháp này là hạt giống, là bậc thang tiến vào bậc Thánh.

Sau giờ đọc học Chơn lý, Ni chúng lại tiếp tục thiền hành. 6 giai đoạn trong một bước chân nhón, giở, bước, đạp, đụng, ấn được quán sát niêm mật.

Đầu thời tu buổi chiều, Ni chúng thực tập thiền hành. Bước chân càng lúc càng tĩnh tại, tâm càng lúc càng bình yên.

Với số lượng hơn trăm hành giả, bốn buổi chiều qua các hành giả đều đã được trình pháp. Thời trình pháp chiều nay, quý Ni trưởng dành cho một số hành giả đặc biệt.

Ngày tu học thứ sáu trang nghiêm trôi qua. Nhận thức thời gian thoáng qua nên những ngày nơi đây đại chúng hết sức tinh tấn tu tập và thường tâm niệm bài kệ cảnh tỉnh của ngài Duy-ma: “Ngày nay đã qua, mạng sống giảm dần, như cá cạn nước, nào có chi vui. Đại chúng hãy cùng nhau tinh tấn, tu tập hết mình, nhớ đến vô thường, chớ nên phóng dật”.

Cố Đệ nhất Ni trưởng cũng đã tha thiết nhắc:

Ngày đã cận, cần tu gấp rút,

Giới giữ sao trong sạch như xưa,

Định – Huệ không thiếu không thừa,

Lợi ích dân chúng đúng vừa khả năng.

Đại chúng hãy cố gắng công phu hơn nữa!

Ngày thứ bảy khóa tu

Buổi sáng ngày sau cùng của khóa tu, Ban Tổ chức sắp xếp cho chư hành giả thiền tọa và thiền hành trong khuôn viên sân trước chánh điện. Quang cảnh trang nghiêm thanh tịnh khiến người viết mường tượng rừng thiền định năm xưa của hội chúng Ni tu tập dưới sự hướng dẫn trực tiếp của Tổ Kiều Đàm Di ở Đại Lâm tinh xá (Tỳ-xá-ly). Đây cũng chính là không gian yên lặng hùng tráng mà vua A-xà-thế đã một lần kinh hãi khi đặt chân đến Tịnh xá Trúc Lâm cảm nhận không gian yên lặng hùng tráng của hơn 1250 chư Tăng đang tu tập thiền định nơi đây.

Bước chân trong nắng sớm mai,

Nhẹ nhàng hơi thở, hương lài thoáng đưa.

Để quên ức niệm sau xưa,

Trở về cõi tịnh thuở chưa vào đời.

Tuy bận rất nhiều Phật sự, Đại đức Giác Hoàng – Ủy viên HĐTS GHPGVN, Phó Tổng Thư ký kiêm Chánh Văn phòng Học viện, Giảng viên Học viện PGVN tại TP. HCM, Phó Thư ký Hệ phái Khất sĩ vẫn dành thời gian về chia sẻ với hội chúng khóa tu một số kinh nghiệm thiền tập trên hai lĩnh vực pháp học và pháp hành. Với sức nghiên cứu và tu tập trong nhiều năm, Đại đức nhấn mạnh đến tầm quan trọng của hiểu biết về giáo pháp Phật và quá trình dụng công tu tập. Lộ trình tu tập thiền định và thiền quán được đức Phật và chư Thánh Tăng dạy được ghi lại trong rất nhiều kinh trong Đại Tạng được Đại đức giới thiệu khá chi tiết. Một loạt các kinh trong Trung Bộ liên quan đến pháp hành Tứ Niệm xứ, lợi ích của việc tu tập thiền định, thiền quán dẫn đến chứng đắc Thánh quả được trưng dẫn để khẳng định lộ trình ngàn xưa mà đức Phật và các Thánh đệ tử giảng dạy và tu tập. Tuy chỉ trong vòng hai giờ đồng hồ, nhưng những điều Đại đức trình bày cho hội chúng hôm nay, quả thật là nguồn tài liệu quý báu vô vàn đối với mọi hành giả đang thực tập pháp hành quán niệm.

Buổi chiều, theo chương trình tu học khóa tu, Ni sư Liêm Liên, trụ trì Tịnh xá Ngọc Thạch, đọc là bài Chơn lý – Học Chơn lý và đại chúng lắng nghe.

Cũng trong buổi chiều, đại chúng vô cùng hoan hỷ được cung đón Thượng tọa đạo hiệu Thích Tâm Mãn – Phó ban Trị sự GHPGVN tỉnh Gia Lai, Trưởng ban Hoằng pháp Phật giáo tỉnh Gia Lai đại diện cho chư Tôn đức trong Ban Trị sự viếng thăm các hành giả khóa tu. Trên tinh thần kiến hòa đồng giải, Thượng tọa đã mang đến đại chúng một động lực tinh tấn tu tập dõng mãnh hơn. Thượng tọa nhấn mạnh rằng dầu là hành giả tu học trong truyền thống nào, việc buông xuống bản ngã là tối quan trọng. Cũng thế, người con Khất sĩ phải hiểu rõ Khất là xin nhưng xin ở đây rất cao thượng. Sĩ là người có tri thức, có học cao hơn mọi người. Và việc trau dồi chuyển hóa cái tâm, làm thế nào bào mòn bớt đi cái tôi, cái của tôi. Nếu không như thế, những biểu hiệu uy nghi, thiểu dục tri túc, v.v… chỉ giống như kẻ đóng tuồng, đêm về mình hoàn chính mình, không thay đổi gì cả, như vậy việc tu không luống uổng lắm sao. Thượng tọa còn nhắc lại câu nói của đức Tổ sư trong bài Chơn lý "Nhập định": “Người có định thì thân khẩu ý mới trong sạch, tuy ít nói mà nói hay, tuy ít làm mà làm nên, tuy ít nhớ mà nhớ phải…”. Những lời phân tích giảng giải của Thượng tọa rất giản dị, mộc mạc nhưng chân thành và đại chúng lắng nghe vô cùng xúc động, ghi nhớ sâu sắc hơn lời dạy của Thượng tọa.

Buổi tối về, sau giờ thiền hành và thiền tọa, Ni sư Tín Liên tiếp tục phân tích ý pháp trong bài "Học Chơn lý" của đức Tổ sư Minh Đăng Quang. Chỉ trong vòng 60 phút, Ni sư đã hướng cho đại chúng rõ đại ý Tổ muốn nói đến, đó là: Quá trình tiến hóa của vạn vật trong vũ trụ này, từ nước đến đất, rong rêu, rồi cỏ cây, thú, người, trời, Phật; từ ác quấy đến thiện lành. Lẽ tiến hóa tự nhiên này chính là Chơn lý. Và Tổ giải thích cho mọi người đạo cũng chính là Chơn lý vậy. “Chơn lý là lẽ thật yên lặng tự nhiên của buổi đầu, là nguồn gốc của sự phát sanh ra vạn vật chúng sanh và các pháp, lại cũng là chỗ đến của vạn vật, chúng sanh và các pháp. Chơn lý không phải nói vắn tắt, là cái lẽ thật yên lặng tự nhiên ấy mà hiểu được. mà cần phải biết lẽ thật nguyên nhân nguồn gốc của chúng sanh vạn vật và các pháp, từ trong cái yên lặng tự nhiên sanh có ra bằng cách nào? Cách đi tới ra sao?Và sẽ đến đâu? Cái yên lặng tự nhiên trước là sao? Và cái yên lặng tự nhiên sau này là sao? Có hiểu như thế, chúng sinh mới đi trúng đường và đến nơi kết quả được.

Cuối bài "Học Chơn lý", Tổ nhấn mạnh: “Chơn lý là trường học chung của tất cả, chơn lý không phải là đời hay đạo. Chơn lý không phải là tông giáo hay đảng phái, chủ nghĩa, giáo phái nào. Chơn lý không phải là một vị Phật, một vị Trời nào… Cái chơn lý tự nhiên ấy là trường học của tất cả chúng ta vậy.

Thế là ngày tu học thứ bảy cũng đã đến lúc khép lại.

Bế mạc khóa tu

Sáng ngày 27 tháng Giêng năm Đinh Dậu (24-02-2017), sau khi dùng điểm tâm xong, vào lúc 7 giờ, toàn thể đại chúng vân tập về thiền đường lắng nghe chư Ni trưởng chỉ dạy thêm một số kinh nghiệm trong tu tập, đặc biệt về pháp môn tu thiền chỉ và thiền quán trong truyền thống đức Tổ sư Minh Đăng Quang. Có thể nói đây cũng là một thời học ngắn song khá quan trọng của khóa tu.

Và tiếp đó vào lúc 8 giờ, buổi lễ Bế mạc trang nghiêm đạo vị, ấm tình Linh Sơn pháp lữ chính thức bắt đầu tại thiền đường. Thế là Khóa tu Truyền thống Ni giới Khất sĩ - Lần thứ 26 tại Tịnh xá Ngọc Trung (498 Quang Trung, An Khê, Gia Lai) do Ni trưởng Hiệp Liên – Trưởng ban Quản sự Ni giới Giáo đoàn III trụ trì đăng cai tổ chức đã thật sự viên mãn.

Buổi lễ diễn ra dưới sự chứng minh của Ni trưởng Thiền chủ đạo hiệu Chiêu Liên - Giáo phẩm Ni giới, trụ trì Tịnh xá Ngọc Khánh, Long Khánh, Đồng Nai; Ni trưởng Tố Liên – Giáo phẩm Ni giới Hệ phái thuộc Tổ đình Tịnh xá Ngọc Phương, Ni trưởng Khiêm Liên – Giáo phẩm Ni giới Hệ phái, trụ trì Tịnh xá Nhật Huy, Đồng Nai; Ni trưởng Giao Liên – Giáo phẩm Ni giới Hệ phái, trụ trì Tịnh xá Ngọc Kinh, thành phố Huế; Ni trưởng Hiệp Liên – Trưởng ban Quản sự Ni giới GĐ III, Trưởng ban Tổ chức khóa tu; Ni trưởng Ánh Liên – Giáo phẩm Ni giới Hệ phái, trụ trì Tịnh xá Ngọc Châu, Hội An; Ni trưởng Thận Liên – Giáo phẩm Ni giới Hệ phái, trụ trì Tịnh xá Ngọc Cảnh – Thành phố Đà Lạt, Lâm Đồng; Ni trưởng Cảnh Liên – Phó ban Quản sự Ni chúng GĐ III, trụ trì Tịnh xá Ngọc Túc, Phó ban Tổ chức khóa tu, cùng sự hiện diện của 120 hành giả và nhiều thiện nam tín nữ.

Sư cô Trang Liên thay mặt cho Ban Thư ký khóa tu đọc bản Báo cáo các mặt tu tập, sinh hoạt của chư hành giả. Trong khóa tu này có rất nhiều vị đã trải qua nhiều khóa tu truyền thống Ni giới nên sự tu học tự thân có nhiều tiến bộ. Bên cạnh đó cũng có nhiều vị chỉ mới tham gia tu học lần đầu tiên. Một điểm nổi bật ở đây, đó là sự thương tưởng, ưu ái của Ni trưởng Hiệp Liên đã cố gắng đăng cai tổ chức khóa tu giúp chư Ni Hệ phái trong đó có Ni giới Giáo đoàn III đặc biệt là chư Ni Khất sĩ ở vùng sâu vùng xa, miền cao nguyên được tham gia khóa tu.

Thời khóa tu nghiêm nhặt, liên tục, khoảng thời gian nghỉ giữa các thời chỉ từ 10-15 phút, tuy nhiên các hành giả tuân thủ theo thanh quy tu học rất tinh tấn. Sau bản Báo cáo, Sư cô Hòa Liên đãi lao cho đại chúng nói lên cảm tưởng của chư hành giả khóa tu. 120 hành giả là 120 cảm xúc, cảm niệm riêng biệt khi được sống tu học hòa hợp êm đềm trong suốt khóa tu. Tuy thời gian buổi lễ Bế mạc có giới hạn, chư Ni trưởng cũng chia sẻ những vần thơ trao đến hàng hậu học tâm tư của bậc đi trước đồng thời sách tấn đại chúng. Ban Tổ chức cũng dành thời gian để đại chúng được tỏ bảy cảm xúc của mình qua những cảm tác về khóa tu.

Tiếp theo chương trình, Ni trưởng Hiệp Liên dâng lời tri ân đến chư Tôn đức Ni đã không quản ngại đường xá xa xôi, Phật sự đa đoan, sức khỏe tuổi tác cao vì Ni chúng Hệ phái về hướng dẫn khóa tu.

Ni trưởng Thiền chủ đã có lời giáo huấn đạo từ đến chư hành giả. Tuổi hạc hơn 90, Người vẫn cố gắng vượt bao dặm đường về nơi đây hỗ trợ hướng dẫn đại chúng. Giọng nói Người hiền lành, chân thành, biểu nghi từ ái gần gũi khiến đại chúng xúc động vô cùng. Người dạy: “Các con hãy biết thương tự thân mà gắng tu tập vượt thoát vòng luân hồi sinh lão bệnh tử này. Thời gian qua mau không chờ ai cả, nếu không nỗ lực tu tập sẽ muộn màng mãi mãi”.

Sau cùng Ni trưởng Thận Liên đảnh lễ xin đăng cai tổ chức Khóa tu Truyền thống Ni giới Hệ phái Khất sĩ lần thứ 27 tại Tịnh xá Ngọc Cảnh, thành phố Đà Lạt, Lâm Đồng. Quý Ni trưởng hoan hỷ chứng minh và đại chúng một lần nữa hoan hỷ vô biên sẽ có được cơ hội tiếp tục tu tập trong tinh thần Lục hòa như thế này.

Buổi lễ Bế mạc kết thúc lúc 10h30 trong niềm an lạc pha lẫn chút luyến kính của những vị đồng phạm hạnh.

SC. KHƯƠNG LIÊN

MÓN QUÀ VÔ GIÁ

Nam mô Bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Lần đầu tiên con đủ duyên về tham dự khóa tu bảy ngày của Ni giới Hệ phái Khất sĩ. Khóa tu Giới Định Tuệ truyền thống lần thứ 26 tại Tịnh xá Ngọc Trung, An Khê, Gia Lai từ ngày 20 đến ngày 26 tháng Giêng năm Đinh Dậu.

Đây được xem là món quà vô giá mà con được quý Ni trưởng ban tặng vào đầu Xuân năm Đinh Dậu này.

Khóa tu được diễn ra thời gian chỉ bảy ngày thôi, nhưng con đã cảm nhận được sự an lạc từ phương pháp thiền tập. Quý Ni trưởng trong ban tổ chức đã vì hàng hậu học chúng con mà lặn lội từ miền Nam xa xôi, đến nơi Cao nguyên miền núi để tổ chức khóa tu truyền thống của Hệ phái. Hòa chung với cái khí trời lạnh buốt, cái nắng chói chang của đất trời Cao nguyên, những bước đi bình dị, đầu đội trời, chân đạp đất, khất thực trì bình, khơi dậy hình ảnh nối truyền Thích Ca chánh pháp, nối gót đức Tổ sư xưa. Sự hiện diện của quý Ni trưởng đã làm hấp lực, làm khai sinh biết bao sự kính mến của đồng bào, Phật tử nơi vùng núi Cao nguyên An Khê - Gia Lai này vững chắc. Đối với Thiền sinh chúng con thì quý Ni trưởng đã thắp sáng lên ngọn đèn trí tuệ soi sáng pháp môn tu tập chánh niệm qua phương pháp thiền tập hơi thở, qua lời dạy của Đức Tổ sư.

Con thật kính ngưỡng Ni trưởng Chiêu Liên người đã cao niên lạp trưởng, nhưng không vì lý do cái bệnh, cái già, cái lạnh nóng của thân tứ đại đó mà làm chướng ngại và Ni trưởng luôn có mặt trong suốt khóa tu để chứng minh, hướng dẫn chúng con. Ni trưởng Tố Liên xuất hiện trên cương vị lãnh chúng, Ni trưởng thể hiện oai nghiêm để hàng phục cái tâm viên ý mã của hơn một trăm Thiền sinh chúng con quy phục tinh tấn chánh niệm thiền tập miên mật. Vì thế, Thiền sinh chúng con nương uy đức này mà thực hành thành công và đạt được niệm hỷ lạc trong hiện tại được thể hiện qua nét mặt đầy hoan hỷ, qua lời nói ôn hòa, qua bước đi nhẹ nhàng của các thiền sinh. Đây chính là sợi dây vô hình uy đức của quý Ni trưởng đã cho chúng con cột được tâm viên ý mã thực hành theo pháp môn quý giá. Hơn thế nữa, Ni trưởng Khiêm Liên, thể hiện đầy đủ trí tuệ rộng sâu, ẩn chứa mật ý sâu xa giống lời dạy Tổ sư trong Chơn Lý là con người có ba cái mật mà Ni trưởng đã truyền lại cho chúng con. Ni trưởng đã khai triển những ý sâu xa khó hiểu từ Chơn Lý cho Thiền sinh chúng con dễ hiểu và thấy được điều quý giá của hệ phái Khất sĩ qua Chơn Lý Tổ.

Đặc biệt hơn nữa khóa tu được hoàn mãn chu toàn thì chúng con cũng không quên câu nói bất hũ: "Thân thể lưu thông nhờ máu huyết, Phật sự chu toàn nhờ cái duyên". Thật vậy, Ni trưởng – Trưởng Quản sự Ni giới Giáo đoàn III – trụ trì nơi trú xứ này cùng quý Sư cô trong chúng nơi đây đã âm thầm cống hiến rất nhiều về tứ sự, nhu cầu mặc, ở, bệnh suốt cho khóa tu thật hết sức chu toàn. Và các Thiện tín nam nữ cũng đã cúng dường vật thực cho khóa tu thật chu đáo.

Thật diễm phúc thay, con được cùng về tu tập khóa tu lần thứ 26 này. Đây được xem là món quà đầu xuân năm Đinh Dậu mà con cùng các Thiền sinh được lãnh hội từ quý Ni trưởng, Ni sư trong ban tổ chức đã ban tặng. Chất liệu giải thoát được trang trí bằng ba món giới Định Tuệ thật quý vô vàng.

Và thật là không quý giá nào bằng, quý Ni trưởng, Ni sư đã quang lâm trên khắp mọi nẻo đường, bằng chất liệu tình thương để hướng dẫn cho đệ tử Khất sĩ chúng con biết rõ và giữ gìn truyền thống Hệ phái chơn lý Khất sĩ, pháp môn truyền thừa của đức Tổ sư. Chúng con xin được cung kính vâng giữ thực hành. Sau khi rời khỏi khóa tu hôm nay để đền đáp trọng ân trong muôn một của quý Ni trưởng.

SC. HƯỚNG LIÊN

Tịnh xá Ngọc Bửu, Eakai, Đăk Lăk

TỨ NIỆM XỨ - THIỀN LÝ TƯỞNG

Ngày 20 tháng Giêng năm Đinh Dậu, Tịnh xá Ngọc Trung, An Khê, Gia Lai tổ chức khóa tu truyền thống, tất cả các hành giả trên mọi miền đất nước tụ hội về đây để vừa học lý kinh vừa hành thiền tập. Thiền tọa, thiền trụ, thiền trong tứ oai nghi, hàng hàng thứ lớp Thiền sinh khất thực hóa duyên,… khít khao chánh niệm, hình ảnh của Di Mẫu Kiều Đàm Di ngày nào trên đất Ấn Độ lại hiện về trong tâm trí con thật là ấn tượng.

Hiện tại chư Tôn đức Giáo phẩm trước mặt con đầy đủ oai nghi, khả kính như Ni trưởng Tố Liên; vui tính như Ni trưởng Khiêm Liên; hoan hỷ nhất ấy là Ni trưởng Hiệp Liên; im lặng như Ni trưởng Cảnh Liên; và nhiều hình ảnh Ni trưởng, Ni sư những bậc quý kính trong khóa tu cho chúng con nương tựa, nhiếp phục thân tâm, tịnh hóa sáu căn, vô vi vô nhiễm.

Trước đây mỗi khi tu, chúng con hay bị tâm giải đãi lừa gạt như đau chân, đau lưng,... Tâm như con khỉ, con ngựa, cứ chạy nhảy trèo leo, buông lung, phóng túng. Nhờ Giới chúng con mới vào được Định, Định làm cho chúng con sáng tâm là Huệ, thấy được thật tướng của các pháp trong đó có thân năm uẩn của con người. Khi thật tướng đã được hiển bày thì có lý do gì để bám níu vào nó? Phiền não khổ đau vì nó? Thế là chúng con trợ duyên cho sự tinh tấn để chúng con hướng đến tu tập giác ngộ, giải thoát hệ lụy của thế gian, hoàn thiện được mục tiêu tối hậu của Sa môn hạnh. Thiền Tứ niệm xứ thật lý tưởng, thật siêu việt. Nếu ai quyết tâm tu thì sẽ có kết quả liền.

SC. HẢO LIÊN

Tịnh xá Ngọc Bảo, Phan Rang, Ninh Thuận

ĐÔI DÒNG CẢM TƯỞNG

Thật vô cùng hân hoan tràn đầy pháp vị, trong những ngày tu học, tất cả chư Tôn đức Ni trong Hệ phái đã trở về tịnh nghiệp đạo tràng khóa tu "Truyền thống Ni giới Khất sĩ lần thứ 26 tại tịnh xá Ngoc Trung, An Khê, Gia Lai cùng sống chung tu học Giới Định Tuệ" cùng nhau trình bày Phật Pháp, ôn lại những bài Chơn Lý đức Tổ, cùng nhau phô diễn giáo lý Phật Đà. Được sự chứng minh của chư Tôn đức, được sự hướng dẫn chỉ dạy khéo léo của ban lãnh đạo và sự ủng hộ nhiệt tình đông đảo của chư vị Phật tử tạo thành một đạo tràng vô cùng hoan hỷ, tạo thành một khối điển lành lan tỏa hòa quyện vào không gian, phủ trùm cả bầu trời đất Cao nguyên trong lúc thời tiết lạnh lẽo, nhưng làm mát dịu tâm hồn mọi người, làm tăng trưởng tín tâm trong Phật tử.

Đạo tràng tỏa sáng ngọn Phật quang như hỏa châu trong đêm dài tăm tối, sách tấn tinh thần tiến tu đạo nghiệp "Giới Định Tuệ": "Giới luật còn là đạo Phật còn" (Kinh Niết Bàn). Cộng vào sự trợ duyên tịnh tài cùng tịnh vật của các Phật tử xa gần, dù hiện nay kinh tế khó khăn, nhưng các vị đã hằn tâm hằng sản đem đến cúng dường đầy đủ.

Thật đúng với câu: "Hữu chí hữu tâm, hữu chí cách thành". Nhờ đó mà an tâm chánh niệm trong 7 ngày trôi qua. Ôi! Quý hóa thay tứ trọng ân cao dày, ân sâu khó trả, nghĩa nặng khó đền, làm sao chúng con dùng bút mực, văn từ để diễn tả cho hết được. Có đôi lúc chúng con hằng lắng lòng trong những giờ phút mặc niệm, tư duy để thường tự nhủ: Con người sinh ra trong đời Mạt pháp, nhưng chúng con đã hội đủ cơ duyên để trở thành sứ giả của Như Lai.

Chúng con nguyện học theo các bậc Trưởng lão Ni ngày xưa và chư Tôn đức Ni ngày nay đã và đang chuyển vận bánh xe chánh pháp lưu truyền mãi trên thế gian này. Hoài bão chúng con hôm nay và mai sau là những đóng góp nhỏ nhoi trong việc duy trì mạng mạch chánh pháp, theo bước chân đức Tổ: "Nối truyền Thích Ca chánh pháp".

Nói đến đây, chúng con không khỏi ngậm ngùi nhớ lại Kiều Đàm Di mẫu ngày xưa với sự bền lòng yêu cầu khẩn thiết, lại nhờ Tổ A Nan ba phen thỉnh cầu, xin cho phái nữ xuất gia. Sự yêu cầu quan trọng này là một điểm vàng son ghi vào Phật giáo sử để ngày Ni giới mới được đứng vào Giáo hội Tăng già kế thừa mạng mạch Phật Pháp cao cả.

Đó cũng chính là lời chư Thầy Tổ thường nhắc nhở chúng con: "Thượng cầu Phật đạo, hạ hóa chúng sanh".

Và nơi đây, chúng con diễm phúc được quý Ni trưởng, Ni sư quan tâm giúp đỡ, quý Ngài không hề quản ngại đường sá xa xôi, thân tâm bì quyện mà trở về tịnh xá Ngọc Trung, An Khê, Gia Lai – nơi Cao nguyên xứ lạnh quê người cùng chúng con tu tập, còn giảng dạy cho chúng con bài học ngàn vàng, trong tứ oai nghi, không ngoài Giới Định Tuệ để chúng con đem theo làm hành trang trong cuộc sống tu học. Nhìn lên hình ảnh quý Ngài, tự trong thâm tâm chúng con cảm nhận đức từ bi của quý Ngài đang lan tỏa, đang bủa giăng đến cho chúng con, khiến chúng con cảm thấy ấm áp vô bờ, càng vững lòng tiến bước trên lộ trình còn quá dài, quá xa để lần đến bảo sở của Như Lai. Chúng con chắp tay thành tâm nguyện cầu quý Ngài thọ mạng miên trường, là một đại thọ cho chúng con nương nhờ.

Kính bạch quý Ngài!

Chúng con từng nghe trong bài kinh "Khu rừng" đức Phật có dạy: "Này các Tỳ Kheo! Có 4 khu rừng mà một Tỳ Kheo nên chọn lựa để ở khu rừng tốt nhất là đầy đủ vật thực và sự phát triển tâm linh".

Qua lời dạy trên của đấng Từ Phụ, chúng con tự xét thấy, chúng con quá diễm phúc khi được sống trong môi trường an lạc, được sự chăm lo từ vật chất đến tinh thần của Ni trưởng tịnh xá Ngọc Trung với ban tổ chức cùng quý Sư cô và Phật tử nơi trú xứ đây, trong suốt thời gian tu tập.

Và quý Ngài truyền trao cho chúng con những kinh nghiệm quý báu của bản thân để chúng con làm tư lương trên lộ trình giải thoát. Ân đức ấy, đạo tình ấy làm sao chúng con quên được.

"Một ngày cũng nghĩa, cũng ân

Một câu kinh kệ cũng công ơn Thầy".

Kính bạch chư Tôn đức!

Chúng con tuy hàng hậu học, phước mỏng nghiệp dày, nhưng rất diễm phúc, rất tự hào được sống trong sự dạy dỗ chăm lo nuôi dưỡng của chư Tôn đức. Chúng con được nuôi bằng những bầu sữa pháp ngọt ngào, mát lịm và tin chắc rằng huệ mạng sẽ lớn dần theo ngày tháng để khỏi phụ lòng của chư Tôn Thiền đức lãnh đạo, hàng chư Ni chúng con nguyện sẽ cố gắng tu hành, cố gắng học tập, cố gắng đi theo ngọn đèn thiền mà chư Tôn đức đã soi rọi, xứng đáng là người tu sĩ, báo Phật ân đức bằng câu: "Đại Phật tuyên dương hoằng truyền chánh pháp".

Không biết nói sao, làm sao để trút cạn nỗi lòng cảm kích của chúng con.

Chúng con chỉ biết chân thành cầu nguyện hồng ân chư Phật, luôn gia hộ chư Tôn Thiền đức và chư Ni chúng nơi trú xứ này được dồi dào sức khỏe, vô lượng an lạc, ở lâu với đời để lèo lái con thuyền chánh pháp, mãi là ngọn đèn thiền sáng suốt soi đường dẫn lối, mãi là bầu sữa mẹ nuôi sống huệ mạng chúng con đến ngày giải thoát.

Trong khung cảnh trang nghiêm của đạo tràng và được hít thở không khí đầy pháp vị hôm nay thành tâm tri ân chính quyền địa phương nơi đây. Kính chúc chư vị Phật tử tâm đạo kiên cố, trí đạo triển khai, hạnh đạo rộng lớn, lực đạo sâu dày và được an khương thịnh vượng, kiết tường như ý.

Nam mô Chứng minh Sư Bồ Tát Ma Ha Tát

 

    Chia sẻ với thân hữu: