Sáng 16/07/2025 (03/06/Bính Ngọ), ngày tu học thứ hai của khóa BDTT PL.2570, Trưởng lão HT. Giác Toàn – Phó Chủ tịch HĐTS GHPGVN, Viện trưởng VNCPHVN, Trưởng ban Ban Thường trực Giáo phẩm Hệ phái, Trưởng ban Tổ chức khóa BDTT 2026, đã có thời pháp thoại nhấn mạnh về tâm đức, năng lực phụng sự và định hướng phát triển của vị trụ trì trong thời đại mới.

Giữa bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, Trưởng lão Hòa thượng nhấn mạnh: “Người trụ trì trước hết phải xây dựng được tâm đức, kế đến là năng lực phụng sự và sau cùng là tầm nhìn phát triển, để vừa giữ gìn bản sắc Khất sĩ, vừa đồng hành cùng sự phát triển của Giáo hội và xã hội. Muốn được như vậy, mọi trách nhiệm của người trụ trì đều cần phải bắt đầu từ sự tu dưỡng nội tâm của chính mình”.

Trưởng lão Hòa thượng chỉ rõ, xuất gia không đơn thuần là rời bỏ mái ấm gia đình, mà là trao trọn cuộc đời cho lý tưởng giác ngộ và giải thoát. Đó là một quyết định thiêng liêng, đòi hỏi người tu phải đủ bản lĩnh làm chủ từng hành động, lời nói và ý niệm của chính mình. Trưởng lão Hòa thượng nhắc lại hình ảnh Thái tử Tất-đạt-đa chứng kiến cảnh sinh, già, bệnh, chết nơi bốn cửa thành để khẳng định rằng, con đường xuất gia không khởi đi từ cảm xúc nhất thời, mà từ sự quán chiếu sâu sắc về bản chất vô thường, khổ và vô ngã của cuộc đời. Từ đó, Trưởng lão Hòa thượng nhắc nhở chư Tăng Ni phải tránh lối tu tập theo cảm tính, mà cần xây dựng đời sống Phạm hạnh trên nền tảng chánh kiến và định lực.

Sau khi có sự vững vàng về tâm đức, Trưởng lão Hòa thượng nêu lên yêu cầu mới của người trụ trì trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên chuyển đổi, trong đó, những thay đổi về địa giới hành chính, mô hình quản lý xã hội, hay xu hướng chuyển đổi số không phải là những vấn đề đứng ngoài đời sống tu học. “Người trụ trì cần chủ động nắm bắt để thực hiện đúng các thủ tục hành chính, quản trị tự viện và hướng dẫn Tăng Ni, Phật tử phù hợp với thực tiễn”, Trưởng lão Hòa thượng chỉ rõ, đồng thời nhấn mạnh: “Người làm Phật sự không thể tách rời đời sống xã hội, nhưng cũng không được để sự thay đổi của xã hội làm phai nhạt bản chất của người xuất gia. Là người tu, chúng ta cần hiểu rằng, hội nhập không chỉ là cập nhật kiến thức mới, mà còn là khả năng ứng dụng các phương tiện hiện đại để hướng đến mục tiêu tối thượng là phục vụ chánh pháp. Điều này cũng được thể hiện rõ ngay trong phương hướng hành đạo của Đức Tổ sư Minh Đăng Quang khi Ngài khai lập và phát triển Đạo Phật Khất sĩ Việt Nam”.

Nhắc lại hành trình tầm đạo của Đức Tổ sư Minh Đăng Quang, Trưởng lão Hòa thượng cho biết, từ tuổi thiếu niên sang Campuchia học đạo, tiếp nhận truyền thống Nam truyền, rồi trở về quê hương phục hưng Phật giáo bằng con đường trung đạo, Đức Tổ sư đã dung hợp tinh hoa của hai truyền thống Phật giáo Nam truyền và Bắc truyền để hình thành Đạo Phật Khất sĩ Việt Nam. Theo Trưởng lão Hòa thượng, giá trị cốt lõi ấy cần tiếp tục được giữ gìn trong thời đại hôm nay. Dẫu điều kiện sinh hoạt đã khác xưa, người Khất sĩ vẫn phải giữ được “tâm sinh học” của hạnh khất thực mà theo Trưởng lão Hòa thượng lý giải, đó là sống tri túc, tùy duyên, không phân biệt, không để tâm bị chi phối bởi sự hưởng thụ vật chất. Đây cũng chính là tinh thần giúp người xuất gia giữ được sự nhẹ nhàng giữa một xã hội ngày càng phát triển và đầy đủ tiện nghi.

Không chỉ nhấn mạnh việc tu học, Trưởng lão Hòa thượng còn dành nhiều thời gian nói về nghệ thuật quản trị tự viện. Theo Trưởng lão Hòa thượng, một vị trụ trì không nên ôm đồm mọi công việc, do đó, việc thành lập Ban Quản sự tại mỗi Tịnh xá sẽ giúp phân công trách nhiệm rõ ràng, hạn chế việc người xuất gia trực tiếp quản lý, đồng thời tạo điều kiện để vị trụ trì dành nhiều thời gian hơn cho việc tu học và giáo hóa.

Điều đáng chú ý là, Trưởng lão Hòa thượng không xem quản trị như kỹ năng hành chính đơn thuần, mà là một phương tiện để bảo vệ đạo tâm. “Bởi khi người trụ trì biết buông bớt những gánh nặng vật chất, con đường hướng đến Giới - Định - Tuệ sẽ trở nên thông suốt hơn”, Trưởng lão Hòa thượng khẳng định.

Khép lại buổi giảng, Trưởng lão Hòa thượng chia sẻ nhiều định hướng lớn cho sự phát triển lâu dài của Hệ phái, như mô hình Tháp chung nhằm hạn chế tâm chấp ngã, tiết kiệm đất đai và thể hiện tinh thần bình đẳng của người xuất gia; hay dự án mở rộng Pháp viện Minh Đăng Quang thành trung tâm tu học và nghiên cứu với không gian lưu trú cho hàng nghìn Phật tử, nơi tổ chức tụng đọc Tam tạng Pāli và đào tạo nhân lực Phật học; thậm chí là khát vọng xây dựng các công trình phụng sự cộng đồng như trường ngoại ngữ miễn phí, Tuệ Tĩnh đường phục vụ người nghèo và đặc biệt là dự án biên soạn Tam tạng Thánh điển Phật giáo Việt Nam – một công trình học thuật được kỳ vọng hoàn thành trong vài thập niên tới.

Qua những định hướng ấy, Trưởng lão Hòa thượng cho thấy hình ảnh người trụ trì thời đại mới không chỉ gắn với mái Tịnh xá của mình, mà còn mang trách nhiệm góp phần xây dựng tương lai của Hệ phái và Giáo hội.

Cuối lời, Trưởng lão Hòa thượng gửi gắm một thông điệp mang ý nghĩa sâu sắc đối với hàng Giáo phẩm và chư Tăng Ni tham dự khóa học: “Người có tu phải kính trọng người có học, người có học phải quý trọng người có tu. Chỉ khi đạo hạnh và trí tuệ song hành, truyền thống và hiện đại tương dung, thì người trụ trì mới đủ năng lực kế thừa tâm nguyện của Đức Tổ sư Minh Đăng Quang, làm cho ngọn đèn chánh pháp tiếp tục tỏa sáng giữa thời đại hội nhập. Người trụ trì muốn dẫn dắt đại chúng trước hết phải biết tu dưỡng chính mình; muốn phụng sự xã hội phải lấy Giới - Định - Tuệ làm nền tảng; và, muốn đưa Hệ phái phát triển bền vững phải biết kết hợp giữa truyền thống và tinh thần đổi mới”.

 

Một số hình ảnh được ghi nhận: