Chiều 19/07/2026 (06/06/Bính Ngọ), NT. Hiệp Liên – Chứng minh Phân ban Ni giới tỉnh Gia Lai, Trưởng ban Quản sự Ni giới GĐ.III PGKS đã có bài tham luận, trình bày về “Hiện trạng Ni giới Khất sĩ ngày nay”, mang đến cái nhìn toàn diện về thực trạng phát triển của Ni giới, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp thiết thực nhằm củng cố nền tảng tu học và quản trị Tịnh xá trong bối cảnh hiện nay.

Mở đầu tham luận, Ni trưởng ghi nhận nhiều thành tựu đáng trân trọng mà Ni giới Khất sĩ đã gìn giữ và phát huy trong suốt quá trình phát triển. Trước hết là tinh thần nghiêm trì giới luật, duy trì nếp sống Khất sĩ qua việc đắp y, trì bát, cúng Ngọ, cúng hội và thực hành các thời khóa truyền thống. Song hành với đó là sự quan tâm xây dựng, trùng tu các Tịnh xá để tạo môi trường thanh tịnh cho đại chúng an tâm tu học. Trong lĩnh vực giáo dục và hoằng pháp, nhiều trú xứ đã tích cực tạo điều kiện để Ni chúng theo học các trường Phật học, rèn luyện Giới - Định - Tuệ, thực tập thiền quán và hướng dẫn Phật tử tu học đúng tinh thần “khế lý, khế cơ”. Đồng thời, việc chấp hành Hiến chương Giáo hội và Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo cũng cho thấy ý thức hội nhập và trách nhiệm của Ni giới đối với Giáo hội và xã hội.

Tuy nhiên, với tinh thần xây dựng, Ni trưởng cũng thẳng thắn chỉ ra những biểu hiện đáng suy ngẫm đang tồn tại ở một số trú xứ. Theo Ni trưởng, điều đáng lo không phải là thiếu cơ sở vật chất, mà là đặt vật chất lên trên đạo nghiệp. “Có nơi quá chú trọng xây dựng để thỏa mãn danh tiếng cá nhân, nhưng xem nhẹ việc đào tạo nhân sự, chăm lo đời sống tu học và phát triển nội lực của Tăng đoàn. Cũng có nơi lại buông lỏng quản lý, khiến Tịnh xá thiếu sức sống, không phát huy được vai trò giáo hóa. Đáng quan tâm hơn là những biểu hiện lệch hướng trong đời sống phạm hạnh: thiên trọng kinh tế, lạm dụng các nghi lễ mang màu sắc cầu tài, cầu lộc, dâng sao giải hạn nhằm đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng thay vì hướng dẫn Phật tử trở về với chánh pháp. Đó là sự đánh mất mục tiêu giáo hóa của người xuất gia để chạy theo lợi dưỡng, như vậy là vô tình làm phai nhạt bản sắc Khất sĩ”, Ni trưởng khẳng định.

Ở phương diện quản trị tự viện, Ni trưởng đặc biệt nhấn mạnh đến tinh thần vô ngã của người trụ trì: “Tịnh xá là tài sản chung của Tam bảo, không phải tài sản riêng của bất kỳ cá nhân nào. Khi người trụ trì xem trú xứ như ‘ngôi nhà của mình’, hành xử độc đoán, thiếu quan tâm đến việc học hành, sức khỏe và sự trưởng thành của đệ tử, thì sự hòa hợp của Ni đoàn sẽ dần bị tổn thương. Ngoài ra, việc người xuất gia buông lỏng oai nghi như không đắp y, không trì bát, không duy trì nghi thức tụng kinh truyền thống, hoặc bảo thủ, ngăn cản đệ tử tham học nơi các bậc thiện tri thức cũng là những biểu hiện cần được nhìn nhận nghiêm túc. Bản sắc Khất sĩ không chỉ nằm ở kiến trúc Tịnh xá mà còn hiện diện trong từng bước chân, từng chiếc y, từng chiếc bát và nếp sinh hoạt hằng ngày của người xuất gia”, NT. Hiệp Liên giảng giải.

Phân tích nguyên nhân của những hạn chế ấy, Ni trưởng cho rằng, có nhiều trường hợp tự ý lập tịnh thất khi tuổi đạo và kinh nghiệm chưa đủ, thậm chí trình độ học vấn và cơ hội tham gia các khóa bồi dưỡng còn hạn chế, chính sự thiếu nền tảng này dễ dẫn đến những lệch lạc trong quản trị và giáo hóa. Qua đó, Ni trưởng đã đề xuất nhiều giải pháp: “Trước hết, việc bổ nhiệm người trụ trì cần đặt phẩm hạnh và năng lực thực tiễn lên hàng đầu, thay vì chỉ dựa trên yếu tố hình thức. Đồng thời, Giáo đoàn cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời hỗ trợ và định hướng các trú xứ. Quan trọng hơn cả là tiếp tục duy trì thời khóa ‘Tu học Niết-bàn’ do Đức Tổ sư Minh Đăng Quang chỉ dạy, đồng thời mở rộng các khóa tu truyền thống Hệ phái, giúp hàng hậu học không ngừng nâng cao đạo lực và trí lực”.

Bên cạnh việc nêu lên một số thực trạng trong Phân đoàn Ni giới, NT. Hiệp Liên qua tham luận lần này đã thay cho lời cảnh tỉnh và nhắc nhở đại chúng trở về với cội nguồn của người Khất sĩ, để mỗi vị trụ trì tự soi lại chính mình: “Khi người trụ trì giữ vững giới luật, sống đúng oai nghi, lấy giáo hóa làm sự nghiệp và đào tạo hậu học làm trách nhiệm, thì mỗi Tịnh xá sẽ thực sự trở thành đạo tràng thanh tịnh, mỗi Ni chúng sẽ trở thành người tiếp nối xứng đáng của Đức Tổ sư”.

Một đoàn thể muốn trường tồn không chỉ nhờ số lượng đông đảo hay cơ sở khang trang, mà trước hết phải được nuôi dưỡng bằng giới đức, đạo hạnh và tinh thần kế thừa. Đối với Ni giới Hệ phái PGKS, sự hưng thịnh của mỗi Tịnh xá không khởi đầu từ những công trình vật chất, mà bắt đầu từ phẩm hạnh của người trụ trì, từ nếp sống thanh bần, phạm hạnh và sự trung thành với tôn chỉ “Nối truyền Thích-ca Chánh pháp” của Đức Tổ sư Minh Đăng Quang. Vì vậy, nhìn thẳng vào thực trạng để nhận diện những mặt mạnh cần phát huy, những hạn chế cần khắc phục chính là bước đầu tiên của công cuộc chấn hưng.

 

Một số hình ảnh được ghi nhận: