Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là một con người giác ngộ, Ngài không phải là một vị thần linh nắm quyền ban phước hay giáng họa cho ai, mà là một con người thật sự. Do nhận rõ được sự thật của cuộc đời, Ngài xuất gia tầm chơn lý và sau 49 ngày đêm tư duy thiền quán dưới cội Bồ-đề, cuối cùng Ngài chứng được quả vị Phật.

Ngay trong kiếp hiện tại, Ngài đạt được quả vị như thế không phải ngẫu nhiên, cũng không phải chỉ do một đời tu tập, mà Ngài đã trải qua vô lượng kiếp hành đạo Bồ-tát để vun bồi quả giác. Tiền thân của Ngài có khi là Bà-la-môn, Sát-đế-lợi hay sanh vào loài chim, loài khỉ … Nhưng có một điều đặc biệt là khi Ngài sinh vào loài nào thì Ngài lại có tướng mạo và trí tuệ vượt trội hơn đồng loại.

Thuở xưa, dưới chân Hy-mã-lạp sơn xứ Ấn Độ có một dòng sông, bên cạnh dòng sông ấy có cây xoài rất to. Trên cây xoài ấy có cả hàng ngàn con khỉ sinh sống dưới sự hướng dẫn của một con khỉ chúa hết sức thông minh và giàu lòng vị tha. Một hôm đến mùa xoài có trái, khỉ chúa ra lệnh cho tất cả phải ăn hết khi xoài còn xanh. Nghe vậy, cả đàn làm theo, nhưng không may có một trái bị ổ kiến bao quanh, lớn dần và chín muồi, nó rụng xuống dòng sông và trôi vào hồ bơi của vua. Vua bèn dùng thử, lấy làm thích thú với hương vị thơm ngon. Vua ra lệnh cho quân lính đi dọc theo dòng sông để tìm nguồn gốc của trái xoài. Đi suốt ba ngày đêm mới gặp được, nhưng trên cây xoài ấy chẳng còn trái nào và chỉ thấy một bầy khỉ mà thôi. Vua lấy làm tức giận, ra lệnh bao vây và giết hết bầy khỉ, nhưng lúc đó trời đã sụp tối nên hoãn lại sáng mai. Tối hôm đó, bầy khỉ hoảng hốt lo sợ, chỉ riêng khỉ chúa bình tĩnh tìm cách cứu thoát cho đàn khỉ. Nó ra một nhánh cây nghiêng ra bờ sông và dùng hết sức phóng qua bờ bên kia, kiếm từng đoạn dây nối lại thành một sợi dây dài. Một đầu nó buộc vào cây, một đầu buộc vào bụng mình rồi dùng hết sức phóng trở lại. Sợi dây vừa đủ dài nên khi nó chụp được nhánh xoài thì dây cũng vừa thẳng, rồi nó ra lệnh cho đàn khỉ đi qua chiếc cầu dây ấy. Con nào con nấy đều cảm động rơi lệ khi bước qua thân của con khỉ chúa. Trong số đó có con khỉ là tiền thân của Devadatta vì lòng ganh ghét, nó dùng hết sức giẫm lên mình khỉ chúa khiến khỉ chúa đau đớn vô cùng nhưng vẫn vui lòng cam chịu để giúp cho toàn đàn thoát nạn. Với sự hy sinh cao cả đó khiến cho con khỉ ngỗ nghịch này cũng phải rơi lệ.

Sáng dậy, nhà vua và quân lính chẳng thấy bầy khỉ đâu cả mà chỉ thấy một chiếc cầu dây từ cây xoài băng qua bờ bên kia với sự nối tiếp bởi con khỉ chúa. Nhìn cảnh tượng ấy, vua lấy làm hổ thẹn, vì lợi ích cá nhân mà đã hại bao nhiêu sinh mạng. Càng hổ thẹn bao nhiêu, ông lại càng cảm phục khỉ chúa bấy nhiêu. Vua ra lệnh đem khỉ chúa về cung để điều dưỡng. Qua sự kiện trên, vua mới biết loài vật cũng có lòng hy sinh tính mạnh của mình để cứu lấy đồng loại, vua tỉnh ngộ và từ đó về sau lấy lòng thương yêu để an bang trị quốc, nhờ đó mà đất nước được hưng thịnh, thái bình.

*

*     *

Trong câu chuyện trên, hình ảnh chiếc cầu được nổi bật hơn các hình ảnh khác. Chiếc cầu thường có công dụng để tiếp nối giữa bờ bên này với bờ bên kia, giúp cho sự đi lại được dễ dàng hơn. Chiếc cầu được làm bằng vật chất thì nó có giới hạn về thời gian, tức được vài năm, nhưng chiếc cầu trong câu chuyện này được thiết lập bằng lòng vị tha, sự hy sinh, sự dấn thân phục vụ để tạo nên sự truyền thông giữa ta và người, đã tạo nên giá trị vĩnh hằng. Khi chúng ta thực sự hy sinh phục vụ vì người mà lòng không chút bợn nhơ xen tạp thì đời sống của ta mới cảm thấy an vui và hạnh phúc, thế nên có một triết gia đã nói: “Mọi hạnh phúc trên đời đều đến từ lòng vị tha và tất cả khổ nạn đều đến từ lòng vị kỷ!”

Mỗi người chúng ta thử suy nghĩ xem, được sanh thân làm người mà không biết làm lợi ích cho ai thì cuộc sống quả thật là vô nghĩa phải không? Nhà thơ Tố Hữu có viết: “Nếu là con chim, chiếc lá, thì con chim phải hót, chiếc lá phải xanh. Lẽ nào vay mà không có trả; sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình”.

Mong rằng ai ai cũng sống bằng lòng vị tha.

Chia sẻ với thân hữu:

In bài viết: