Nhân ngày khai mạc khóa tu Truyền thống Khất sĩ lần thứ 39 tại Tịnh xá Ngọc Phúc (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai), chiều 22/12/2025 (03/11/Ất Tỵ) Trưởng lão HT. Giác Toàn – Phó Chủ tịch HĐTS GHPGVN, Trưởng ban Ban Thường trực Giáo phẩm Hệ phái, Trưởng ban Tổ chức khóa tu, đã tuyên thuyết pháp thoại sâu sắc đầu tiên, chia sẻ tâm huyết về kinh nghiệm tu hành của chính mình đến chư hành giả.

Không đi thẳng vào giáo lý cao siêu, Trưởng lão Hòa thượng trong tinh thần khiêm cung và dung dị, đã chia sẻ về tình trạng sức khỏe của bản thân như một lời nhắc nhở chân thật về vô thường. Dẫu thân tứ đại ngày càng suy yếu, Trưởng lão Hòa thượng vẫn không buông lơi đạo nghiệp, luôn dõi theo các Phật sự của Giáo hội, cố vấn nội dung cho báo Giác Ngộ và nỗ lực hiện diện tại các khóa tu truyền thống để sách tấn, nâng đỡ hàng hậu học. Quả thực, hình ảnh một bậc Trưởng lão mang thân bệnh, nhưng tâm luôn phấn tấn, đã để lại trong lòng đại chúng sự xúc động sâu xa, như một bài pháp sống động về tinh thần tinh tấn và chí nguyện phụng sự nhân sinh không chút quảng ngại của đạo Phật.

Trong mạch hồi tưởng, Trưởng lão Hòa thượng đã thuật lại cuộc đời và cơ duyên hành đạo của chính mình. Được biết, Trưởng lão Hòa thượng mồ côi cha từ khi mới hai tuổi, đến năm 14 tuổi thì phát tâm xuất gia, bước vào con đường tu học mà không bị ràng buộc bởi gia duyên thế tục. Cơ duyên học đạo của Trưởng lão Hòa thượng gắn liền với Đức Thầy Từ Huệ, vị ân sư từng trực tiếp học đạo với Tổ sư Minh Đăng Quang từ năm 1945. Ngay từ thuở thiếu thời, Trưởng lão Hòa thượng đã sớm gieo trồng căn lành sâu dày với Bộ Chơn lý của Tổ sư. Ngài kể lại rằng, mỗi năm ngày học thuộc một quyển, đến ngày thứ bảy lại ra mộ ngồi kiết già để ôn tụng, quán chiếu. Chính nhờ nền tảng tu học ấy, về sau, Trưởng lão Hòa thượng có thể diễn giảng và diễn kệ toàn bộ Bộ Chơn lý một cách nhẹ nhàng trong vòng 10 tháng. Qua câu chuyện đời mình, Trưởng lão Hòa thượng nhấn mạnh: "Sự tu tập chân thật phải được xây dựng từ căn bản, từ sự học, sự hành và sự sống trọn vẹn với giáo pháp".

Nhắc đến cội nguồn Hệ phái, Trưởng lão HT. Giác Toàn đã trang nghiêm tán dương công hạnh của Đức Tổ sư Minh Đăng Quang, bậc Thầy khả kính chỉ hiện thân hành đạo trong vỏn vẹn 10 năm ngắn ngủi, từ tuổi 22 đến 32, nhưng đã để lại một di sản tâm linh đồ sộ cho Phật giáo Việt Nam, đặc biệt là Bộ Chơn lý bất hủ. Tổ sư sống một đời khất sĩ tự nhiên, trong sạch, dung hợp tinh hoa giới luật và tinh thần giải thoát, từ đó khai sáng con đường Đạo Phật Khất sĩ Việt Nam với tôn chỉ “Nối truyền Thích-ca Chánh pháp”. Trưởng lão Hòa thượng cũng nhắc đến tấm gương của Nhị Tổ Giác Chánh, người dù đã ngoài 90 tuổi vẫn giữ vững chí nguyện tu giải thoát, quyết liệt hành đạo, thà ở lại cùng Tăng đoàn hành trì phạm hạnh chứ không trở về quê nhà nếu không được phép dẫn chúng đi hành đạo. Những hình ảnh ấy không chỉ là lịch sử của Hệ phái, mà còn là ngọn đuốc soi đường cho hàng hậu học hôm nay.

Bước vào trọng tâm của thời pháp, Trưởng lão Hòa thượng đã khai thị cho hội chúng về cốt lõi của con đường tu tập, đó là thanh lọc ba nghiệp thân - khẩu - ý; khẳng định tu hành không phải tìm kiếm điều gì ở bên ngoài, mà là quay về chính mình để nhận diện và nuôi dưỡng hạt giống Bồ-đề sẵn có. Về thân nghiệp, Trưởng lão Hòa thượng chỉ dạy: "Thân phải được giữ gìn yên tịnh, trang nghiêm, như đang sống giữa cõi Phật. Mỗi người đều mang theo biệt nghiệp riêng. Đi tu chính là con đường nhẫn nhục trả nợ cũ và chấm dứt việc tạo thêm nghiệp mới.

Đối với khẩu nghiệp, Trưởng lão Hòa thượng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giữ gìn lời nói thanh tịnh: "Nói là bạc, nín là vàng. Miệng không sạch thì Pháp Phật khó hiển bày, lời nói không được kiểm soát sẽ trở thành nhân gây tổn phước và làm nhiễu loạn tự thân cũng như đại chúng. Giữ khẩu nghiệp chính là giữ gìn sự trang nghiêm của Tăng đoàn và là nền tảng để Chánh pháp được trường tồn".

Ý nghiệp, theo Trưởng lão Hòa thượng, là phần vi tế và khó điều phục nhất. Tu thiền chính là phương pháp sử dụng “máy lọc” nội tâm để gạn lọc những lớp tâm hành tham - sân - si, vui - buồn - mừng - giận đã tích tụ từ vô lượng kiếp. Khi các lớp cấu uế ấy dần được lắng trong, hành giả mới có thể trở về với chân như thanh tịnh. Trưởng lão Hòa thượng nhắc nhở: "Thân trong sạch là xứ Phật, miệng trong sạch là Pháp Phật, ý trong sạch là con Phật và khi tâm hoàn toàn trong sạch thì chính là Đức Phật hiện tiền".

Từ nền tảng ấy, Trưởng lão HT. Giác Toàn giảng giải thêm về các trạng thái tâm và phương pháp thiền định. Trưởng lão Hòa thượng nhắc đến các tầng thiền từ Sơ thiền với tầm và tứ, Nhị thiền với hỷ, Tam thiền với lạc, cho đến Tứ thiền với tịnh. Mục đích của thiền định không phải để tìm cầu cảnh giới hay thần lực, mà để làm cho ba nghiệp trở nên thanh tịnh, từ đó đạo quả tự nhiên hiển lộ. Nói đến thần thông, Trưởng lão Hòa thượng khẳng định, thần thông chân thật không ở đâu xa, mà chính là sự kín đáo, yên lặng và thuần thục của ba nghiệp, được gọi là Thân mật, Khẩu mật và Ý mật.

Trưởng lão Hòa thượng cũng đề cập đến sự tiến hóa của tâm thức, từ tâm sống như cỏ cây, đến tâm biết của loài thú, rồi tâm ý thức của con người, cao hơn nữa là tâm linh diệu dụng của hàng chư Thiên và chư Phật. Khi hành giả đạt đến Chân như, bản tánh tự nhiên không sanh không diệt, thì vượt qua mọi đối đãi thiện ác, sống trong sự tỉnh giác viên mãn, tự tại và giải thoát.

Khép lại thời pháp, Trưởng lão Hòa thượng ân cần nhắn nhủ: "Con đường tu hành không thể rập khuôn hay bắt chước nhau. Mỗi hành giả phải tự soi quán nội tâm, nhận diện căn bệnh của chính mình để tìm ra phương thuốc phù hợp. Đặc biệt, là người xuất gia, đại chúng phải luôn ghi nhớ ân đức của các bậc tiền bối như Đức Thầy Giác An và chư vị Trưởng lão kế thừa, để từ đó phát khởi tâm tri ân và tinh tấn tu học. Đồng thời phải quán chiếu ba nghiệp thân - khẩu - ý, coi đó như ba dòng suối cùng chảy về dòng sông tâm. Khi từng dòng suối được lọc sạch, dòng sông tự nhiên trong mát, lặng lẽ phản chiếu vầng trăng Giác ngộ”.

 

Một số hình ảnh được ghi nhận:

Chia sẻ với thân hữu:

In bài viết: