Chiều 17/6/2025 (22/5/Ất Tỵ), trong khuôn khổ khóa ACKH PL.2569, ĐĐ. Minh Sơn đã có buổi thuyết giảng chuyên sâu về bài kinh số 1 trong Trường Bộ kinh - Kinh Phạm Võng, đến các hành giả an cư tại trường hạ Pháp viện Minh Đăng Quang (TP.Thủ Đức, TP.HCM).

Buổi pháp thoại không chỉ làm rõ những giới đức căn bản của người xuất gia, mà còn đi sâu vào phân tích 62 tà kiến, chấp thủ của các du sĩ ngoại đạo thời Đức Phật, đặc biệt nhấn mạnh thái độ của người tu học trước khen chê và tầm quan trọng của việc nói lên sự thật nhằm bảo vệ chánh pháp và tinh tấn tu tập diệt trừ bản ngã, tà kiến để sống đời chánh hạnh, xả ly, tu tập giải thoát cho tự thân và phát tâm phụng sự Phật pháp.

Mở đầu buổi giảng, ĐĐ. Minh Sơn đã tổng quát ba bài học cốt lõi rút ra từ kinh Phạm Võng: 1. Điềm tĩnh giữa lời khen chê; 2. Sống đời phạm hạnh, trang nghiêm giới đức; 3. Sống với chánh pháp, không bị tà pháp và tà thuyết mê hoặc.

Để minh họa cho bài học về sự điềm tĩnh trước thị phi, Đại đức đã dẫn lời kinh Phạm Võng (Brahmajāla Sutta) một cách sống động: “Lúc bấy giờ có Suppiya du sĩ ngoại đạo cũng đi trên con đường giữa Ràjagaha và Nalandà cùng với đệ tử, thanh niên Brahmadatta. Suppiya, du sĩ ngoại đạo dùng vô số phương tiện hủy báng Phật, hủy báng Pháp, hủy báng Tăng, còn đệ tử của du sĩ ngoại đạo Suppiya, thanh niên Brahmadatta, lại dùng vô số phương tiện tán thán Phật, tán thán Pháp, tán thán Tăng. Như vậy cả hai thầy trò nói những lời hoàn toàn tương phản nhau trong khi đi sau lưng đức Phật và chúng Tỷ-kheo”.

Từ đoạn kinh này, ĐĐ. Minh Sơn phân tích rằng, Đức Phật và chúng Tỳ-kheo đã giữ tâm bất động trước những lời khen chê. Tuy nhiên, Đại đức cũng nhấn mạnh, sự điềm tĩnh không đồng nghĩa với việc im lặng trước cái sai thông qua lời Đức Phật dạy trong kinh: “Này các Tỷ-kheo, khi có người hủy báng Ta, hủy báng Pháp hay hủy báng Tăng, các ngươi phải nói rõ những điểm không đúng sự thật là không đúng sự thật: - ‘Như thế này, điểm này không đúng sự thật; như thế này, điểm này không chính xác; việc này không có giữa chúng tôi; việc này không xảy ra giữa chúng tôi’.".

Đây là bài học sâu sắc về sự định tĩnh không bị lay chuyển bởi “Bát phong” hay “Bát thế phong”, tức tám ngọn gió đời gồm: lợi, suy, hủy, dự, xưng, cơ, khổ, lạc (được lợi, bị tổn thất, bị hủy báng, được ca tụng, được danh dự, bị chê bai, gặp đau khổ, hưởng an lạc). Đại đức giải thích, chính việc chấp ngã là nguyên nhân khiến chúng ta dễ bị “Bát Phong” làm động tâm.

Liên hệ đến tinh thần này, Đại đức đã kể câu chuyện nổi tiếng về Tôn Đông Pha và Thiền sư Phật Ấn với giai thoại “Bát Phong xuy bất động” (Tám ngọn gió thổi chẳng động). Tôn Đông Pha, sau khi viết bài kệ ca ngợi Thiền sư Phật Ấn: “Khể thủ Thiên Trung Thiên, Hào quang chiếu đại thiên, Bát phong xuy bất động, Đoan tọa Tử Kim Liên”, đã tự mãn cho rằng mình ắt đạt được cảnh giới thiền định cao siêu, không còn bị khen chê làm xao động. Ông sai người mang bài kệ đến khoe với Thiền sư Phật Ấn. Thay vì khen ngợi, Thiền sư Phật Ấn chỉ viết hai chữ “Phóng thí!” (Cái đánh rắm!) vào bài kệ và trả lại. Tôn Đông Pha vô cùng tức giận, lập tức chèo thuyền đến hỏi tội Phật Ấn. Tuy nhiên, khi đến nơi, Phật Ấn chỉ mỉm cười nói: “Bát phong xuy bất động, nhất thí đả quá giang”, tức “Tám ngọn gió thổi không lay chuyển, một tiếng rắm thổi bay qua sông”. Câu nói này đã khiến Tôn Đông Pha bừng tỉnh, nhận ra rằng tâm mình vẫn còn động bởi một lời chê bai.

Qua câu chuyện này, ĐĐ. Minh Sơn đã khẳng định tầm quan trọng của việc giữ tâm bình thản trước mọi khen chê trong cuộc sống, đặc biệt là vững bước trên con đường tu học Phật pháp, không bị chi phối bởi những học thuyết sai lầm.

Kinh Phạm Võng không chỉ là một bài kinh chỉ ra những giới hạnh của người tu theo Phật, mà còn là kim chỉ nam giúp chúng ta nhận diện và vượt qua những chấp trước giữa khen và chê, những tà thuyết để hướng đến tu tập tăng trưởng chánh kiến, phá vỡ ngã chấp đạt được sự an vui, giải thoát tối thượng. Kết thúc buổi học đầu tiên, với sự hoan hỷ của đại chúng, Đại đức sẽ triển khai bài kinh trong những buổi giảng tiếp theo.

 

Một số hình ảnh được ghi nhận:

Chia sẻ với thân hữu:

In bài viết: