Ngày 11/8/2025 (18/6N/Ất Tỵ), Hòa thượng Tiến sĩ Thích Bửu Chánh – Phó Trưởng ban Thường trực Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Đồng Nai, Phó Viện trưởng HVPGVN TP.HCM, Trưởng khoa Pāli, đã tiếp tục mang đến cho đại chúng tại khóa ACKH PL.2569 Pháp viện Minh Đăng Quang (P.Bình Trưng, TP.HCM) một buổi pháp thoại sâu sắc với chủ đề: “Chánh niệm tỉnh giác trong các tiểu oai nghi”.

Trước khi bước vào nội dung chính, Hòa thượng hướng dẫn toàn thể đại chúng ngồi thiền trong 10 phút, giúp thân tâm an tĩnh, tạo nền tảng cho một buổi học pháp trọn vẹn và lợi lạc.

Mở đầu buổi giảng, Hòa thượng giải thích sự khác biệt giữa việc chọn đề mục tu tập trong thiền chỉ và thiền quán. Với thiền chỉ, hành giả chỉ chuyên tâm vào một đề mục để an định tâm, trong 40 đề mục thiền chỉ đã được Đức Phật dạy. Còn thiền quán (vipassanā) cho phép quán chiếu nhiều đề mục cùng lúc – có tới hơn 200 đề mục – nhằm phát triển tuệ giác. Thiền chỉ có thể đưa hành giả đạt bốn tầng thiền Sắc giới và bốn tầng định Vô sắc giới, trong khi thiền quán hướng đến chứng đạt tuệ giác, thành tựu bốn Thánh quả, và đạt đến giải thoát.

Hòa thượng dẫn lời Đức Phật trong Kinh Đại Niệm Xứ (Trường Bộ): “Này các Tỷ-kheo, khi bước tới, bước lui, biết rõ việc mình đang làm. Khi ngó tới, ngó lui, biết rõ việc mình đang làm. Khi co tay, duỗi tay, biết rõ việc mình đang làm. Khi mang y, mang bát, mang Tăng-già-lê, biết rõ việc mình đang làm. Khi ăn, uống, nhai, nếm, biết rõ việc mình đang làm. Khi đi đại tiện, tiểu tiện, biết rõ việc mình đang làm. Khi đi, đứng, ngồi, nằm, biết rõ việc mình đang làm”.

Theo Hòa thượng, đại oai nghi gồm bốn tư thế căn bản là đi, đứng, nằm, ngồi; còn tiểu oai nghi là những cử động nhỏ hơn, vi tế hơn, như co duỗi tay chân, đưa mắt nhìn, nghe, ngửi, ăn, nhai… Đây là cấp độ tinh tế của chánh niệm tỉnh giác, nơi hành giả quan sát kỹ lưỡng từng hành động nhỏ nhặt của thân và tâm. Quán chiếu những tiểu oai nghi giúp phát sinh trí tuệ, tiêu trừ tham - sân - si và hướng tâm đến Niết-bàn an tịnh, như lời Đức Phật khẳng định trong Kinh Đại Niệm Xứ: “Đưa đến thanh tịnh cho chúng sanh, vượt khỏi sầu bi, diệt trừ khổ ưu, thành tựu chánh lý, chứng ngộ Niết-bàn”.

Trong buổi pháp thoại, Hòa thượng liên tục đưa ra những ví dụ gần gũi, sinh động và phù hợp thời đại, giúp hành giả nhận ra sự sinh diệt vi tế trong từng động tác đời thường. Nhờ vậy, chánh niệm được thiết lập vững chắc ngay trong từng oai nghi nhỏ bé nhất.

Cuối buổi giảng, Hòa thượng nhắc lại câu chuyện trong Kinh Hiền Ngu: “Giữa đại dương mênh mông, có một con rùa mù sống dưới đáy biển. Trên mặt nước trôi dạt một khúc gỗ có lỗ tròn. Cứ một trăm năm, con rùa mới nổi lên mặt biển một lần.

Đức Phật hỏi: ‘Này các Tỳ-kheo, con rùa mù ấy có dễ đưa cổ lọt vào lỗ tròn trên khúc gỗ kia chăng?’
Các Tỳ-kheo thưa: ‘Bạch Thế Tôn, điều đó vô cùng khó, hầu như không thể’.
Đức Phật kết luận: ‘Việc ấy còn dễ hơn việc một chúng sinh sau khi mất ở ác thú được tái sinh làm người’.”

Qua đó, Hòa thượng nhắc nhở đại chúng trân trọng thân người khó được, nỗ lực tu tập chánh niệm tỉnh giác trong từng oai nghi, dù lớn hay nhỏ, để không uổng phí duyên lành hiếm hoi này. Buổi giảng khép lại trong không khí trang nghiêm, thanh tịnh, cùng lời chúc an lành của Hòa thượng gửi đến toàn thể đại chúng.

 

Một số hình ảnh được ghi nhận:

​

 

Chia sẻ với thân hữu:

In bài viết: