Sáng 6/8/2025 (13/6N/Ất Tỵ), nhân khóa ACKH PL.2569 tại trường hạ Pháp viện Minh Đăng Quang (P.Bình Trưng, TP.HCM), Trưởng lão HT. Giác Toàn – Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN, Viện trưởng VNCPHVN, Trưởng ban Thường trực Giáo phẩm Hệ phái PGKS, đã tiếp tục buổi giảng thứ 4 trong chuỗi pháp thoại về con đường thiền định, với chủ đề “Mười ý pháp căn bản trong Chơn lý ‘Nhập Định’”.

Mở đầu buổi giảng, Trưởng lão Hòa thượng đã trích đọc đoạn văn trong Chơn lý “Nhập Định” của Tổ sư Minh Đăng Quang: “Người có định thì thần khẩu ý mới trong sạch, tuy ít nói mà nói hay, tuy ít làm mà làm nên, tuy ít nhớ mà nhớ phải, là được kết quả yên vui biết bao nhiêu? [...] Căn nghiệp tròn sáng, tức là viên ngọc quý bầu của chúng sanh tôn trọng, để dành, cất giữ, về sau mãi mãi…”

Từ đó, Hòa thượng triển khai những nguyên lý căn bản về hành trì thiền định, dựa trên giáo lý đặc thù của Hệ phái PGKS thông qua Chơn lý của Tổ sư và dẫn kết 10 ý pháp căn bản trong trong Chơn lý “Nhập Định”:

1. Từ thân miệng điều phục ý – Vì ý sanh từ mắt, tai, mũi, lưỡi, thân nên muốn an tịnh ý phải điều phục năm căn bằng oai nghi và ngồi kiết già, chăm chú một việc.

2. Phục ý bằng cách đóng cửa sáu căn – Như người thu súc, không để ý chạy theo trần cảnh; lâu ngày ý sẽ thuần phục như ngựa hoang được điều khiển.

3. Trị độc tham, sân, si – Ý là ma mà cũng là Phật, phải nuôi dưỡng ý bằng giới, định, huệ. Không cho nó ra nơi thấp hèn mà phải dẫn nó lên nơi cao thượng, thanh tịnh.

4. Chuyển ý thành trí giác – Khi trí giác hiện tiền, ý vọng tự tiêu. Muốn vậy phải ở nơi yên lặng lâu dài cho đến khi tâm không còn lay động.

5. Xem mình như đã chết hoặc đang ngủ đời đời – Từ đó xả bỏ chấp ngã, chấp đời, sống như thây ma trong hòm, vô tư với được mất, đến đi.

6. Lặp lại một lời, một hành động để nhiếp tâm – Như trì một câu, làm một việc liên tục bền bỉ để hiển rõ lý tánh và thành tựu định lực.

7. Chỉnh sửa oai nghi, thân tướng – Giữ thân khẩu ý trang nghiêm, chậm rãi, điều độ như người mục đồng chăn trâu không cho chạy rong phá phách.

8. Quán sát thân tâm, hơi thở, oai nghi, nội thân ngoại cảnh – Từ đó sinh định, phát tuệ. Hành giả có thể thực hành từ pháp đơn giản như đếm số, bước chân, hơi thở, cho đến các pháp thiền sâu như lặng lẽ nghe tâm.

9. Quán pháp giới, các đối tượng hữu hình và vô hình – Như màu sắc, tứ đại, không gian, tử thi, các pháp Tam bảo, giới - định - tuệ, ánh sáng, lòng từ bi, pháp vô ngã, pháp tướng, quán bất tịnh, quán vô thường, quán khổ, v.v...

10. Tùy duyên chọn đề mục – Không có đề mục cố định. Có thể giữ một câu thoại đầu hoặc thay đổi đề mục theo thời duyên, miễn là giữ được định lực và không rời mục tiêu giải thoát.

Cuối buổi giảng, Trưởng lão Hòa thượng dẫn lời Tổ Huệ Năng trong phẩm Dặn dò, Kinh Pháp Bảo Đàn: “Muốn thấy Phật chỉ cần biết rõ tâm chúng sanh. Nếu ngộ được tự tánh, thì chúng sanh là Phật”.

Qua đó, Hòa thượng khẳng định, tuy cách diễn đạt giữa hai vị: Tổ Huệ Năng và Tổ Minh Đăng Quang có vẻ khác nhau về ngôn từ, nhưng trọng tâm vẫn đồng quy một hướng, đó là chuyển hóa tự tâm để thấy đạo và sống đạo.

Trưởng lão Hòa thượng kết luận: “Con đường thiền định không phải là việc một sớm một chiều, cũng không phải để đắc quả trong khoảnh khắc, mà là tiến trình dài lâu, sâu sắc, cần giới - định - tuệ làm nền móng. Người Khất sĩ học đạo cần nuôi dưỡng phước thiện, mở mang trí huệ, sống đúng pháp hành, sống đúng Chơn lý. Sự tu hành cũng như việc ăn cơm mỗi ngày, không thể bỏ qua, không gấp gáp cũng chẳng lười nhác. Trước khi hành thiền cần sắp xếp việc đời xong xuôi, chọn nơi thích hợp, ban ngày dưới gốc cây, ban đêm nơi trống trải, luân phiên thay đổi để tránh nhàm chán, nhưng vẫn giữ tâm định.”

Cuối cùng, Hòa thượng mượn lời trong trong Chơn lý “Nhập Định” để khuyến tấn đại chúng: “Con đường chánh định là nơi cuối chót của chúng sanh. Ai ai trong chúng ta cũng cần nhập định. Nhập định để sống, để hiểu, để giải thoát và để trở thành chính mình trọn vẹn giữa dòng đời”.

 

Một số hình ảnh được ghi nhận:

Chia sẻ với thân hữu:

In bài viết: