Nhân sinh quan Phật giáo
- Pháp sư Duy Hiền - Giác Minh Thinh dịch
- | Thứ Ba, 03:03 05-03-2013
- | Lượt xem: 8145
Chúng ta đang sống trên thế gian này, cần phải sống cho có giá trị, không thể luống qua một đời, không thể sống một cách mơ hồ tạm bợ, càng không thể một đời tạo nghiệp ác. Vậy nên chúng ta cần có một nhân sinh quan tốt, đó là nhân sinh quan Phật giáo. Nhân sinh quan Phật giáo là gì? Đức Phật đã dạy chúng ta phải lợi dụng sinh mạng ngắn ngủi này để chuyển ác thành thiện, chuyển tà thành chánh, chuyển nhiễm thành tịnh, chuyển thức thành trí. Bốn chữ chuyển này bao hàm tinh thần tích cực lợi tha của Nhân sinh quan Phật giáo.
1. Chuyển ác thành thiện
Chuyển ác thành thiện chính là dựa vào tín tâm, nguyện tâm của chúng ta tín ngưỡng Đức Phật, để đoạn trừ ngũ nghịch thập ác v.v... tội chướng ba đời mà được lợi ích ngay hiện tại, thành tựu đại thiện căn chủng tánh. Ngũ nghịch là gì? Đó chính là giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật ra máu, phá hòa hiệp tăng (tức là phá hoại sự đoàn kết của Phật giáo). Đây là năm loại hành vi tội ác cực nặng, hễ phạm vào một loại thì đọa vào địa ngục vô gián, cho nên còn gọi là nghiệp vô gián. Mười nghiệp ác là gì? Tức là sát sanh, trộm cắp, tà dâm, vọng ngữ, ác khẩu, lưỡng thiệt, ỷ ngữ, tham dục, sân hận, tà kiến. Cần phải đoạn trừ tội chướng ba đời, tức là không những phải đoạn trừ ngũ nghịch thập ác ở hiện đời mà còn phải đoạn trừ tội chướng ở đời quá khứ và vị lai. Đoạn trừ nghiệp ác, thành tựu mười nghiệp thiện thì có thể thọ hưởng được quả báo nhân thiên.
Tu thiện hạnh thì trước tiên chúng ta phải quy y Phật, Pháp, Tăng. Và phải hiểu rõ đạo lý nhân quả, siêng tu ngũ giới thập thiện. Giữ gìn năm giới không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, không vọng ngữ, không uống rượu, khi lâm chung sẽ không phải đọa lạc vào con đường ác thú. Tu trì mười nghiệp thiện tức là không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, không vọng ngữ, không lưỡng thiệt, không ác khẩu, không ỷ ngữ, không tham dục, không sân hận, không tà kiến, sẽ tùy năng lực tu trì của bản thân mà được sanh lên cõi chư thiên, hưởng thụ sự vui sướng của thiện đạo. Đây chỉ là giai đoạn đầu học Phật, chúng ta cần phải tiến lên thêm bước nữa, đó là tu tập để chuyển tà thành chánh.
2. Chuyển tà thành chánh
Tà kiến rất đáng sợ, không những sẽ làm mất đi thân người mà còn phải chịu khổ ngàn vạn kiếp. Thế nào là tà kiến? Tà kiến là giữ lấy tâm tà, vọng kiến điên đảo, không tin nhân quả, dứt mất các thiện căn, làm việc xiển đề.
Muốn chuyển tà thành chánh thì phải tu tập Bát chánh đạo, hay còn gọi là Bát thánh đạo, tám chi chánh đạo, bát thánh đạo phần v.v… trong 37 phẩm trợ đạo, có thể đưa đến Niết bàn giải thoát. Lúc đức Phật chuyển pháp luân đã nói phải xa lìa nhị biên của lạc dục và khổ hạnh, hướng đến pháp môn trung đạo, tức chỉ cho Bát chánh đạo này vậy.
Chánh kiến còn gọi là đế kiến, tức thấy như thật về vạn pháp; thấu triệt thực tướng của ngũ uẩn, nhận rõ nhân quả - nghiệp báo, lộ trỉnh đến an vui giải tháot.
Chánh tư duy còn gọi là chánh chí, chánh phân biệt v.v… không sanh dục giác, nhuế giác (sân nhuế) và hại giác. Tức là chúng ta phải giữ gìn ý nghiệp thanh tịnh, không tham cầu quá đáng, ở trong hoàn cảnh tồi tệ cũng giữ được tâm bình khí hòa vì mọi người mà phục vụ, càng không có tâm làm hại người.
Chánh ngữ còn gọi là chánh ngôn, đế ngữ; tức là xa lìa nghiệp vọng ngữ, lưỡng thiệt, ác khẩu, ỷ ngữ v.v… lời nói tương ứng với đạo và thiện pháp.
Chánh nghiệp còn gọi là chánh hành, đế hành; tức là ba nghiệp thân, khẩu, ý thanh tịnh, viễn ly sát sanh, trộm cắp, tà dâm v.v… xa lìa tất cả tà vọng.
Chánh mạng: còn gọi là đế thọ. Tức là xả bỏ chú thuật tà mạng, như pháp để cầu y phục ăn uống, giường chiếu, thuốc men v.v… Phải dùng phương pháp đúng đắn để nuôi dưỡng chính mình.
Chánh tinh tấn còn gọi là chánh phương tiện, chánh trị (điều trị) v.v… thường phát nguyện đoạn trừ các pháp ác đã sanh, các pháp ác chưa sanh làm cho không sanh khởi, thiện pháp chưa sanh khiến được sanh, thiện pháp đã sanh thì càng làm cho tăng trưởng đầy đủ.
Chánh niệm còn gọi là đế ý; tức là biết quán thân bất tịnh, quán thọ thị khổ, quán tâm vô thường, quán pháp vô ngã; ghi nhớ những điều hay lẽ phải, những điều lợi lạc cho mình và cho người.
Chánh định tức là ly dục, ly các pháp bất thiện, tu tập từ sơ thiền cho đến tứ thiền.
3. Chuyển nhiễm thành tịnh
Nhiễm chính là nhiễm ô, chỉ cho nhiễm ô trong tâm, các pháp vô minh phiền não của chúng ta. Tịnh tức là viễn ly phiền não, nghĩa là thanh tịnh, là pháp của pháp tánh.
Trong “Nhiếp Đại Thừa Luận thích” quyển 13 nói: “Pháp của sinh tử là không tịnh phẩm, pháp của Niết bàn là tịnh phẩm”. Nội tâm chúng sanh có nhiễm ô chính là phàm phu, không có nhiễm ô là thánh nhân. Cho nên chuyển nhiễm thành tịnh, chính là một con đường để thành Phật, làm Tổ.
Bởi vì mọi người phiền não nặng nề, vô minh triệt để nên không tin nhân quả, không tin Tam bảo, chỉ thấy lợi ích trước mắt, không thấy ở tương lai, làm việc lợi mình hại người, tạo nên rất nhiều ô nhiễm không cần thiết. Phật tử chúng ta cần phải siêng năng tu tập “giới, định, tuệ”, đoạn trừ “tham, sân, si” cầu đạt được ba nghiệp thanh tịnh. Nội tâm không khởi phiền não nhiễm ô, khẩu nghiệp thanh tịnh chính là ngôn ngữ thanh tịnh, thân thể đương nhiên cũng sẽ không có những hành vi quá khích, càng không thể đi hại người được.
Thân, khẩu, ý nghiệp thanh tịnh chính là hạnh giải thoát của Phật giáo. Chuyển nhiễm thành tịnh là pháp đồng tu của tam thừa, tức là thanh văn thừa, duyên giác thừa và Bồ tát thừa cùng tu tập, là con đường nhất định đưa đến thành tựu Phật đạo.
4. Chuyển thức thành trí
Người đời thông thường tâm có sự phân biệt, nhận thức không rõ, trùng trùng điên đảo, vừa có phiền não chướng, vừa có tri chướng không thể dùng trí tuệ để quan sát nhân sinh, quan sát sự vật ở vũ trụ, cho nên không thể nghĩ nhiều cho người khác, không thể lấy khổ của người khác làm khổ của mình, không thể lấy cái vui của người khác làm cái vui cho mình. Do đó Phật giáo trên cơ sở tu hành giải thoát cần phải phát tâm bồ đề, phát tâm bi mẫn; hành tứ vô lượng tâm “Từ, bi, hỷ, xả” bằng tứ nhiếp, lục độ. Tứ nhiếp chính là bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự; lục độ là bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ. Thông qua hành động của tinh thần của Bồ tát hạnh, trong Duy thức học nói có thể chuyển tám thức (Nhãn thức, Nhĩ thức, Tỷ thức, Thiệt thức, Thân thức, Ý thức, Mạt-na thức, A-lại-da thức) thành bốn trí (Đại viên cảnh trí, Bình đẳng tánh trí, Diệu quan sát trí, Thành sở tác trí), đoạn diệt phiền não chướng, chứng đắc Niết-bàn, đoạn diệt sở tri chướng sẽ chứng đắc bồ-đề. Chuyển tám thức hữu lậu của phàm phu thành tứ trí của Phật đạo, tức là chuyển thức thứ tám thành Đại viên cảnh trí, chuyển thức thứ bảy thành Bình đẳng tánh trí, chuyển thức thứ sáu thành Diệu quan sát trí, chuyển năm thức đầu thành Thành sở tác trí.
Chuyển ác thành thiện, chuyển tà thành chánh, chuyển nhiễm thành tịnh, chuyển thức thành trí, vừa là lý tưởng to lớn của của chúng ta, vừa là mục tiêu cao nhất trong việc học Phật của chúng ta, đây chính là nhân sinh quan của nhà Phật. Chúng ta phải dùng tư duy quan sát này để đối đãi nhân sinh, quý trọng cuộc sống, khiến cho cuộc sống này sẽ không bị lãng phí mà chứa đầy ý nghĩa. Từ bốn chữ “chuyển” này mà nói thì con đường mà chúng ta phải đi còn rất dài, có lẽ con đường phía trước sẽ đầy chông gai, nhưng chúng ta đừng sợ khó khăn, hãy lấy nghị lực bền vững kiên cố để tiến lên phía trước, để thực hiện mục tiêu cao thượng của chúng ta, đó là viên thành Phật đạo.
Nguồn: http://www.fomen123.com/ciyun/ciyun.htm
Các bài viết liên quan
- Niềm tin và trí tuệ - Thứ Ba, 15:07 22-01-2019 - xem: 12827 lần
- Phát triển lòng từ - Chủ Nhật, 14:07 20-01-2019 - xem: 10780 lần
- Sống với chữ "Tùy duyên" - Thứ Bảy, 10:06 19-01-2019 - xem: 11793 lần
- Nguồn mạch tâm linh - Thứ Năm, 07:05 10-01-2019 - xem: 9857 lần
- Sám hối thế nào cho đúng - Thứ Tư, 14:23 02-01-2019 - xem: 12151 lần
- Lợi ích của tri túc - Thứ Hai, 08:23 31-12-2018 - xem: 11847 lần
- Tu hiền niệm Phật - Thứ Tư, 12:17 26-12-2018 - xem: 9036 lần
- Vượt qua mê tín - Thứ Năm, 21:44 15-02-2018 - xem: 14523 lần
- Khi chúng tôi yêu thích thiền hành - Chủ Nhật, 08:54 19-11-2017 - xem: 12400 lần
- Trí tuệ cho hôm nay - Thứ Sáu, 08:16 06-10-2017 - xem: 9401 lần
- Sống tỉnh thức - Chủ Nhật, 09:51 07-05-2017 - xem: 10747 lần
- Vai trò của tri thức và sáng tạo trong quá trình thành đạo của Đức Phật - Thứ Năm, 00:32 30-03-2017 - xem: 15896 lần



