Pháp không chỉ một chữ, không phải vài bài. Pháp là cả một kho tàng kinh điển đồ sộ và là cả một cuộc đời dấn thân vì đạo. Ngày xưa, giáo pháp vào đời bằng lòng từ bi của Phật qua thân giáo và khẩu giáo. Bao thế hệ Tăng già trôi qua, Phật pháp đã hình thành nên một suối nguồn liên tục trôi chảy theo dòng pháp nhũ Phật-đà. Mỗi trú xứ đi qua, mỗi thế hệ con người sống trong lời Phật dạy đều được kết nối bằng tình yêu Phật pháp mãnh liệt. Nếu có ai đó nhận định rằng mối tình sanh chúng đại đồng, mối tình pháp lữ tu tập lợi ích quần sanh là mối tình chung yêu Phật pháp. Nhận định ấy không sai bao giờ.

Mỗi con người sinh ra trên thế gian này có thể mang những phước nghiệp khác nhau, nhưng chính dòng máu cùng đỏ và giọt nước mắt cùng mặn đã tự nhiên giúp con người gần gũi nhau hơn. Tuyệt vời hơn nữa, theo lời Phật dạy thì tính giác ngộ vốn sẵn có ở mỗi con người chính là điểm chung mà khi gặp điều kiện thuận lợi tất cả đều có thể giác ngộ. Bởi thế, khi phát tâm vào đạo trở thành người con Phật, tình yêu thương lẫn nhau cũng tự nhiên thắm đượm biết bao. Tình yêu Phật pháp ấy đã nâng bước chúng ta đoàn kết, hòa hợp và nương tựa lẫn nhau trên lộ trình giác ngộ. Nó là một chất vôi vữa kết nối các viên gạch thành viên trong Tăng đoàn.

Phật giáo Việt Nam tồn tại cho đến ngày nay thật sự đã trải qua rất nhiều thăng trầm của thời cuộc lịch sử. Một tôn giáo gắn liền với quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc, xây dựng nên hồn thiêng sông núi nước nhà, cuối cùng cũng đồng hành cùng sức sống của non sông Việt Nam. Theo những trang sử hào hùng, biết bao cuộc đời dấn thân truyền đạo, bảo vệ và chấn hưng đạo pháp thật sự sáng ngời cho những thế hệ Tăng già ngàn sau soi bước. Tất cả đều nhờ tình yêu Phật pháp.

Yêu Phật pháp - Một tình yêu đẹp

Tình yêu là cảm xúc rung động khi đứng trước con người và thiên nhiên. Người có tình yêu nhỏ sẽ vẽ một cái vòng tròn bao quanh giữa họ và gia đình. Người có tình yêu rộng lớn sẽ vẽ một cái vòng lớn hơn bao quanh dân tộc và đất nước mến thương. Tình yêu Phật pháp không còn cái vòng giới hạn nữa.

Nếu như chúng ta  chỉ biết vẽ vòng tròn nhỏ gói gọn trong đó là vợ con, tài sản và danh vọng thì đó chỉ là tình yêu vị kỷ. Kinh Pháp Cú, Phật dạy:

Con tôi tài sản tôi

Người ngu sinh ưu não

Tự ta, ta không có

Con đâu tài sản đâu.

Ôm chấp một tài sản, một gia đình cá nhân chỉ mang đến hạnh phúc mong manh và dễ dàng mất đi trong một đời. Người có tình yêu rộng lớn biết hướng lòng mình đến toàn nhân thế. Do sự trải lòng vì lợi ích quần sanh cho nên có những tình yêu vượt thoát ra ngoài giới hạn của con người và vật chất. Phải chăng đó chính là động lực thôi thúc thái tử Tất Đạt Đa rời khỏi hoàng cung, lìa cha già, vợ đẹp, con ngoan và từ bỏ ngôi thái tử để tầm cầu chân lý giải thoát. Phải chăng đó cũng là động lực khiến Phật Hoàng Trần Nhân Tông từ bỏ ngôi vị vương triều dấn thân tu tập chốn sơn lâm để rồi ngộ đạo và xây dựng dòng thiền mang đậm chất Việt Nam.

Dường như khi người ta sống cùng chân lý bằng một tình yêu cao đẹp thì không còn giới hạn của màu da, sắc tộc, văn hóa và cả ngôn ngữ nữa. Bởi tính nhân bản hướng thượng đem đến an vui, hạnh phúc cho con người mới là tiền đề quan trọng nhất. Cho nên, từ Ấn Độ Phật giáo lan tỏa khắp nơi trên thế giới chỉ để xây dựng cho con người một tình yêu chung, một tình yêu lợi mình lợi người trong ánh hào quang từ bi giải thoát của Đức Phật. Phật giáo từ buổi ban đầu vào Việt Nam đã nhờ tình yêu này mà ươm mầm bén rễ và phát triển nhanh chóng trong nếp sống hàng ngày. Bao thế hệ đi qua đồng nghĩa với bao sự dấn thân truyền đạo. Khi đất nước lâm nguy các nhà sư cùng dân tộc bảo vệ nước nhà, vì thực tế hộ quốc cũng chính là hộ đạo. Đã có thời kỳ rất nhiều chư vị Thánh tử đạo vị pháp thiêu thân, đem cả mạng sống ra mà xây đắp cho sức sống của đất nước và đạo pháp. Khi đất nước an bình, các nhà Sư hướng dẫn tâm linh và kiến tạo những nét văn hóa cho xã hội. Và trong những bối cảnh đặc biệt, nhiều hệ phái mới đã ra đời tạo nên nét đặc thù cho Phật giáo Việt Nam.

Hầu như trong quá trình lập đạo, giữ đạo và truyền đạo từ ngàn xưa cho đến ngày nay, tình yêu Phật pháp như một chuỗi xâu liên kết giữa chư tiền bối hữu công và Tăng đoàn Phật giáo Việt Nam thời hiện đại. Chính yếu tố đó là động lực quan trọng thúc đẩy Giáo hội Phật giáo Việt Nam từng bước phát triển trong lòng dân tộc, đem đạo vào đời, làm cho Phật giáo Việt Nam có thể sánh bước đồng hành cùng Phật giáo thế giới.

Yêu Phật pháp - Một tình yêu hướng thượng

Tình yêu không chỉ là cảm xúc ở tâm hồn mà nó còn là động lực để người ta hành động. Tuy nhiên, tùy theo nhận thức của mỗi người mà hành động theo sự thúc đẩy của tình yêu là đúng đắn hay sai trái.

Nếu đặt tình yêu trong góc độ vòng tròn nhỏ, người ta sẵn sàng bảo vệ chúng bằng mọi giá. Thậm chí có thể làm các việc ác để xây dựng cho mình một hạnh phúc mong manh. Đây là hành động sai lầm mà tình yêu trở thành một động lực vô cùng mù quáng.

Trong tình yêu Phật pháp, tri kiến luôn được hướng dẫn theo khuynh hướng đạo đức, lấn át đi bản năng hưởng thụ thường tình nên chúng ta nhận được động lực hành động theo chiều hướng thượng.

Lời dạy mà Đức Phật thường nhắc nhở là một bài học rất sâu sắc:

Không làm các điều ác

Nên làm các việc lành

Giữ tâm ý trong sạch

Là lời chư Phật dạy.

Không làm các điều ác là tự biết thương mình. Khi tạo ác nghiệp sẽ làm cho khổ mình khổ người, như vậy làm khổ cả hai. Hạnh nghiệp ấy nằm ở suy nghĩ, lời nói và việc làm. Người tự biết thương mình khi tạo tác nghiệp luôn suy xét, tránh đi những việc làm ác nghiệp để khỏi phải chịu đau khổ về sau.

Làm các việc lành là biết thương người. Người đệ tử Phật khi suy nghĩ, nói năng và hành động đều vì lợi ích và hạnh phúc cho mọi người. Có như vậy tình thương mới được nhân rộng ra từ cá thể cho đến cộng đồng trong mối tình chung yêu Phật pháp.

Xuất phát từ sự thương mình hướng đến sự thương người, tình yêu Phật pháp đã làm thăng hoa giá trị đạo đức của người con Phật. Đây là bước tiến quan trọng trên con đường tu Phật: khởi đầu từ việc tự độ - hoàn thiện bản thân; đến việc độ tha: lợi ích hữu tình mà từ xưa đến nay Tăng đoàn Phật giáo xem là một phương châm chủ đạo trong tu tập và hành đạo.

Tóm lại, tâm lý luôn đóng vai trò quan trọng trong hành động của con người. Nếu biết hướng tâm đến hạnh phúc chung của mọi người bằng một tình yêu cao đẹp, chúng ta mới có thể làm các việc lành thực sự mang đến hạnh phúc cho số đông quần chúng. Chỉ có những ai biết quy hướng trở về nương tựa theo ánh từ quang của Đức Phật mới có thể thừa hưởng tình yêu Phật pháp vốn sẵn có nơi mỗi người do Đức Phật khởi xướng.

Đây còn gọi là một gia phong trong nếp sống thiền môn như cách dạy thiền của Phật hoàng Trần Nhân Tông:

Áo rách đùm mây đun cháo sớm

Bình xưa đựng nguyệt nấu trà khuya.

Chỉ bằng việc nấu trà, đun cháo mà Phật Hoàng Trần Nhân Tông đã truyền lại cho hậu thế một tình yêu Phật pháp cao thượng bắt đầu từ bản thân lan tỏa đến mọi người. Tấm lòng của Ngài gửi gắm lại một bài học cho các thế hệ mai sau phải biết thể hiện tinh thần vị đạo để tô đắp thêm cho gia phong Phật giáo nước nhà ngày một hưng thịnh vậy.

Chia sẻ với thân hữu:

In bài viết: