CHÀO MỪNG QUÝ VỊ ĐÃ GHÉ THĂM TRANG NHÀ. CHÚC QUÝ VỊ AN VUI VỚI PHÁP BẢO CAO QUÝ !

Thực hành chánh niệm

chanhniem11Có một lần người viết chứng kiến một người sắp trượt chân té khi đi trên cầu thang, sự việc xảy ra trong thoáng chốc giữa rủi và may, giữa tốt và xấu…chỉ là đường tơ kẽ tóc. Khi công việc xảy ra rồi thì người trong cuộc mới thở phào nhẹ nhỏm, lòng lâng lâng những cảm giác khó tả khi vừa tránh được kết quả không may.

Suy ngẫm về “lỗi thất niệm” này có nhiều vấn đề liên quan đến như: do chúng ta thiếu cẩn trọng, do sơ ý, do lơ đểnh, do thiếu kiến thức không lường được hậu quả xảy ra sau đó... Từ những lý do trên, chúng ta nhận thấy bên trong sự việc hàm chứa nhiều vấn đề và để giải quyết được vấn đề ấy cũng tùy theo mức độ có thể nhanh hay chậm. Cái khó nhất của vấn đề là, chúng ta dựa vào đâu để biết được nguyên nhân đúng hay sai. Nếu chúng ta không thấy ra, không có sự hiểu biết, không có kinh nghiệm về những tình huống đang diễn ra trong cuộc sống chúng ta…thì chúng ta rất dễ nhầm lẫn, hồ đồ, phỏng đoán thiếu hiểu biết về sự việc mà chúng ta muốn tìm hiểu.

Tìm hiểu về “Chánh niệm”, nhận biết đúng hướng sẽ giúp cho chúng ta đi theo một mục tiêu đúng, một sự thật mà ta đã biết rõ, đã từng trải nghiệm qua và biết chính xác những nguyên nhân tựu thành nên kết quả.

Theo lời Tổ dạy: Chánh niệm là “Nhớ chắc các tướng trong thân thể là vô thường, khổ não, vô ngã; ghi nhớ bằng cái thọ vui hay cái thọ khổ, những sự lành, những sự ác, các danh từ và sắc pháp trong thế gian đều là vô thường, khổ não, vô ngã; không tham sân si, dục vọng luyến ái”.

Đọc lời giải thích, diễn giải trên, chúng đã nhắc nhở chúng ta nhận thấy, thực hành chánh niệm không chỉ đơn thuần là có nhận thức, có chú tâm, bám chặt vào đối tượng liên tục; mà đó đồng thời là sự tổng quan của nhận thức chín chắn về khổ não, sự cẩn thận biết chắc diễn biến của quy luật sự vật là vô thường, và bản chất quá trình này chính là sự tương hợp của các pháp là không ngã tính, có nhiều nhân duyên hình thành nên sự vật đang diễn biến trong thân và ngoài thân của chúng ta. Xin được đưa ra ví dụ dưới đây. Trong lúc dạo chơi trong rừng, chân tôi dẫm ngang qua phần cỏ tranh và thế là tôi đã bị lá cỏ tranh tạo nên một vết xước trên tay khá dài và sâu. Khi ấy, tôi rất hoang mang với cánh tay bị chảy máu, chảy hoài mà không sao cầm được, sau nhiều lần thử đi thử lại các loại lá rừng thì vết xước nơi tay mới cầm.

Sự việc đã qua, tôi đứng lặng hồi lâu nhìn chiếc lá tranh nhỏ, mảnh mai, yếu đuối, cho dầu một cơn gió nhẹ cũng có thể làm nó lay động, di chuyển lên hay xuống một cách dễ dàng. Thế mà chiếc lá nhỏ này đã có công năng làm tổn thương nơi bàn tay dày và chai sạn của tôi. Một hồi ngắm nghía, nhìn xem từ nhiều phía, đưa tay sờ lên chiếc lá nhỏ và thân giữa của lá…để tìm hiểu nguyên nhân từ đâu mà sức mạnh bên trong của chiếc lá mền mại kia. Và lúc đó trong đầu tôi chợt hiểu ra một điều. Quả thật là con người chúng ta rất dễ bị ngộ nhận, đánh giá sai vấn đề mà chúng ta đã nhìn thấy, thường chúng ta quy chung là lỗi do thất niệm.

Nhiều trường hợp lỗi do con người ngộ nhận, đánh giá không đúng đối tượng mà chúng ta tiếp xúc, tâm xao lãng, không để ý, thế là chúng ta rất dễ phạm phải sai lầm đáng tiếc. Trong cuộc sống đời thường chúng ta cũng dễ dàng nhận thấy điều này giữa hai người bạn tranh cãi nhau hết sức căng thẳng, phiền não tăng cao, trái ý nghịch lòng…xuất phát từ nguyên nhân nói chuyện chơi cho vui, xem ai hiểu biết hơn. Tình hình càng lúc càng nguy kịch, xảy ra ẩu đả, hận thù tăng cao, oan trái buộc thắt càng nhiều. Lỗi từ đâu, đã bao lần chúng ta tự hỏi chưa? Mới ban đầu là học hỏi và trao đổi lẫn nhau, mà bây giờ kết quả thắng bại bất phân, bên nào cũng có những lý lẽ riêng của mình, để rồi đi đến kết luận không ai chịu nghe, phục tùng ai cả. Nơi ấy, chiến tranh giữa người và người bắt đầu, cuộc chiến tranh này có thể là súng đạn, có thể là ngôn ngữ, bằng nhiều hình thức trả đũa lẫn nhau…lỗi từ sự hiểu biết có ngã tồn tại và tạo nên ranh giới của quy ước chung cho con người.

Từ sự xao loãng tâm có thể nhìn thấy được lỗi của nhiều người thường gặp phải, do không đánh giá được đối tượng, nhu cầu, tiến độ, trách nhiệm, bổn phận… của sự việc diễn ra trước mắt mình, cho nên con người rất dễ bị tổn thương bởi các duyên sẽ xảy ra rất mau chóng. Sự cố vừa nêu trên, một loài cây cỏ yếu đuối, mền mại có thể uy hiếp được con người to lớn. Hay như trường hợp trên cũng thế, những suy luận mang tính học hỏi, trao đổi lẫn nhau, mục đích mang lại sự lợi ích và tốt đẹp cho cả hai, giờ đã không như ý muốn ban đầu, lòng cả hai người đều bị phấn khích bởi sự sân hận tăng cao không thể nào dừng lại được nữa.

Suy ngẫm về thực hành chánh niệm, tất c