Mấy hôm rày trời nóng lắm. Bỗng dưng chiều nay trời mưa. Vài giọt nước của cơn mưa đầu hạ cũng làm vơi đi phần nào cái nắng đổ lửa, cái nóng rát da của mùa hè nơi đây, nơi mà hằng năm có đến hàng trăm người chết vì nóng. Đất trời cỏ cây cũng được tưới tẩm, tỉnh hồn sau chuỗi ngày nắng cháy ở nhiệt độ ngày càng tăng, 49 rồi dần tới 53C. Sống trong cái nắng rát da ấy, nếu thích nghi được, cũng chính là cách ta đang tập cho mình khả năng chịu đựng và rèn luyện sức kiên nhẫn. Trong cảnh huống này, tự nhiên hình ảnh Ngoại cùng Mẹ hiện về trong tiềm thức tôi. Nếu những khó khăn, bỡ ngỡ của Mẹ trong lần đầu tiên làm Mẹ là nắng hạn, thì Ngoại chính là cơn mưa, là dòng nước tưới tẩm, là bóng râm che mát cho Mẹ để rồi Mẹ truyền hơi ấm tình thương đến với các con của Mẹ. Sự chịu đựng bền bỉ của ngoại giúp Mẹ nuôi chị em chúng tôi khôn lớn nên người.

Tháng bảy mùa Vu Lan, phần lớn chúng ta thường ca ngợi tình mẹ. Mẹ là thiêng liêng bất tận, là những gì hoàn hảo nhất trên đời. Những bản tình ca, những ca khúc bất hủ, những dòng thơ, những áng văn, không ngớt lời ca ngợi tình mẫu tử. Trong bài nhạc ‘Tình Mẹ’, Ngọc Sơn viết “Hỏi từng bờ đê, gió hiu hiu mẹ tôi đâu rồi? Mái tranh im lìm, nhìn hàng tre ngơ ngác buồn hiu!” Những ai làm con đều hiểu rằng, Mẹ là tất cả. Nhưng để có được mẹ sanh ra chúng ta, chúng ta không thể không mang ơn và nhớ ơn Ngoại, người không chỉ lo cho Mẹ - con Ngoại – mà còn là người lo cho chúng tôi, cháu của Người. Nếu những bất an và bao thăng trầm của cuộc sống khắc nghiệt bên cạnh Ba Mẹ như cái nắng oi bức của trưa hè, thì Ngoại chính là tàng cây, là bóng cả che mát cho chị em chúng tôi. Thương yêu và chăm sóc chúng tôi, Ngoại tưới tẩm, vun bồi những mầm non đang đâm chồi nảy lộc, đang chớm nở từng ngày. Ngoại sanh ra và nuôi mẹ lớn khôn. Ngoại lo cho mẹ khi mẹ lần lượt đưa chị em chúng tôi ra đời, không chỉ đứa đầu tiên mà cho đến đứa con út. Mẹ kể lại, lần đầu tiên làm mẹ, mẹ chưa có kinh nghiệm nuôi con, phải nhờ vào sự giúp đỡ, hướng dẫn tỉ mỉ, tận tình của Ngoại. Tuổi thơ chúng tôi luôn có bàn tay chăm nom của Ngoại. Ấy thế mà có khi đám cháu Ngoại ít nghĩ về Ngoại. Ngoại giúp mẹ thay tã khi chị em chúng tôi còn bé. Ngoại canh cháu cho Mẹ có được giấc ngủ ngon sau ngày dài bán buôn mệt nhọc. Tuy lớn tuổi, thấy mẹ vất vả, Ngoại không nỡ ngồi yên. Thế là ngoại lãnh phần chăm cháu, đỡ đần trách nhiệm ‘vú em’ trong khi lẽ ra, Ngoại cần được ngơi nghỉ.

Chính vì thương con quý cháu mà tuổi già Ngoại phải sống neo đơn. Nghĩ tới đó mà mắt tôi cay xè. Ngoại ơi! Cứ mỗi lần nghĩ đến Mẹ là hình bóng Ngoại hiện ra trước mắt. Con làm sao quên được hình ảnh Mẹ con, một người mẹ trẻ đông con. Vì chén cơm manh áo, mẹ phải đi buôn tảo bán tần, các cháu của Ngoại còn nhỏ quá, tự bản thân chúng còn không thể giặt quần áo, nói gì đến làm được việc gì giúp mẹ. Nước mắt chảy xuôi, Ngoại vì thương mẹ, phải xuôi ngược nhọc nhằn, chăm nom từng miếng ăn giấc ngủ cho lũ nhỏ, vất vả trăm bề. Ngoại đã gánh phần việc của mẹ, chắt chiu nuôi dạy chị em chúng tôi, ấp lạnh quạt nồng, như thể một người đảm chăm con. Ngoại tôi già nhưng kỹ và sạch sẽ lắm. Ngoại nấu từng ấm nước sôi giặt đồ cho lũ cháu nhỏ. Năm tháng trôi qua, dưới đôi tay Ngoại, các cháu được chắp thêm lông mao, lông vũ, lần lượt lớn khôn, rồi đến lúc đủ lông đủ cánh, con cháu mỗi đứa đều tung bay ra khỏi vòng tay ấm êm của Ngoại. Thế là từ đó, Ngoại ở với các Dì và Cậu. Khi chị em chúng tôi khôn lớn và đi xa, Ngoại rảnh tay hơn nhưng Ngoại cảm thấy buồn và trống vắng nhiều hơn. Những ngày lễ hoặc Tết, các cháu quây quần về thăm Ngoại, Ngoại vui lắm. Bây giờ, hình ảnh Ngoại là một cụ già lưng còm, ngồi tựa cửa, đếm ngược thời gian, đợi đến ngày lễ hay ngày Tết, ngóng trông con cháu về thăm. Đôi ngày lễ, ba ngày xuân cũng trôi qua thật nhanh, thế là Ngoại trở về nếp sống cũ, vắng vẻ, đơn độc. Vẫn ngồi đó, tựa cửa, thỉnh thoảng chống gậy, lưng ngày càng còm hơn, đi đi lại lại, đợi mỗi dịp lễ hay tết con cháu lại về thăm. Trong mấy ngày sum họp này, bà cháu vui mừng hỉ hả. Ngoại móm mém cười, nụ cười thật đôn hậu dễ thương, còn chúng tôi thì không muốn rời Ngoại. Ngoại không giấu được niềm vui trong đôi mắt đã vẩn đục với thời gian và cơ cực. Dấu chân chim trong khóe mắt và các nếp nhăn trên trán và má của Ngoại như giãn ra được một chút khi đám cháu con quây quần bên ngoại. Đứa này mừng tuổi, đứa kia lì xì, thế là Ngoại bảo Ngoại để dành, mua trầu cau ăn. Nói vậy thôi chứ Ngoại ăn trầu ít lắm, số tiền ấy Ngoại để dành cho cháu cố là chính!

Ngoại ơi! Sự hy sinh thầm lặng của Ngoại mấy ai biết được, kể cả những đứa cháu lớn lên từng ngày trong vòng tay bình yên của Ngoại. Mùa Vu Lan lại về, người ta cài hoa hồng, ca ngợi tán dương công đức sâu dày của Mẹ. Riêng tôi, xin đốt nén tâm hương để tưởng nhớ về Ngoại, một đời thầm lặng, chịu thương, chịu khó. Người sát cánh bên mẹ nuôi dưỡng, dạy dỗ chúng tôi nên người.

Tôi học được từ giáo lý nhà Phật rằng, sự có mặt của chúng ta trên cõi đời này là kết quả của các duyên hòa hợp. Cha mẹ, bà cháu, anh chị em là sự kết nối, một mạng lưới mắc xích mà xét cho cùng cũng theo quy luật nhân quả tương duyên của vũ trụ. Sự có mặt của chúng tôi, Cha Mẹ, và Ngoại cũng không nằm ngoài mắc xích ấy. Nghĩ đến nhân duyên đặc biệt mới làm quyến thuộc của nhau trong kiếp sống này, tôi càng kính quý Ngoại nhiều hơn.

Hai mùa Vu Lan qua, chúng tôi không còn Ngoại để được về thăm và mừng tuổi Ngoại, để được nghe Ngoại kể chuyện quê hương mình năm nay thế này, nhắc lại quãng đời thơ ấu của chúng tôi khi còn bên Ngoại. Ngoại đã thuận theo định luật vô thường và trả thân tứ đại về với cát bụi. Hình hài Ngoại nằm đó trong lòng đất lạnh, nhưng hình ảnh Ngoại vẫn không vì thế mà mất đi trong tâm trí các cháu. Tôi ước gì Ngoại nghe được tiếng gọi của cháu Ngoại! Ngoại ơi? Ngoại!!! Người đã cho ra đời thế hệ những đứa con hiếu thảo, rồi các đứa cháu ngoan hiền. Tôi tin rằng Ngoại đang an trú ở một cõi lành nào đó vì Ngoại sống một đời thanh thản, luôn đem lại niềm vui cho nhiều người, nhất là những cháu con của Ngoại. Ở nơi ấy, Ngoại tôi chắc không buồn, khi thấy các cháu mình khôn lớn và làm được việc có ích cho xã hội. Nhớ Ngoại, chúng tôi chỉ biết noi gương Ngoại, sống hết lòng vì người khác, và chí thành tụng kinh cầu siêu cho hương linh Ngoại sớm vãng sanh về cảnh giới Tịnh Độ.

Chiều cuối Hạ, nơi xứ lạ, ve sầu kêu rỉ rả. Ngoài hiên, lả tả những lá úa rời cành. Mây giăng kín một bầu trời. Mưa như trút nước. Khí trời ảm đạm, một thoáng chạnh lòng khi nghĩ về Ngoại. Vạn vật như đang khóc cùng với những đứa con, cháu nhớ về ngoại thân yêu nhân mùa Vu Lan đến!

Mùa Vu Lan này, tôi cài trên áo đóa hồng tươi thắm. Hoa hồng cho những ai còn mẹ, và hoa trắng cho những ai không còn mẹ trên đời. Tôi tự hỏi, sao không có màu hoa nào riêng dành cho Ngoại nhỉ? Lòng tôi rộn vui khi nhìn sâu vào màu hồng của đóa hoa trên áo, tôi không chỉ thấy mẹ mà còn thấy cả Ngoại đang cười với chúng tôi nữa. Đúng rồi, Mẹ là biểu hiện của Ngoại, con là biểu hiện của mẹ, một chuỗi mạng lưới nối kết đan xen với nhau, tạo nên cuộc sống và các mối quan hệ con người. Ấy thế mà thơ ca, nhạc họa ca ngợi công ơn ngoại cũng có, nhưng hiếm hoi lắm ! Đôi khi người ta chỉ biết cảm nhận cái hiện tại và trước mắt, mà thường lãng quên rằng quá khứ là một phần của hiện tại. Thấy được Ngoại qua hình ảnh Mẹ, cảm được tình Ngoại qua màu hồng của đóa hoa cài trên áo, tôi cảm thấy ấm áp và hạnh phúc lạ. Ngoại ơi! Ngoại hãy yên lòng. Con cháu Ngoại luôn khắc ghi hình ảnh Người trong tâm khảm, dù vẫn biết rằng :

Trăm năm như một giấc mơ

Chợt đi chợt đến bến bờ tử sanh.

Chia sẻ với thân hữu:

In bài viết: