CHÀO MỪNG QUÝ VỊ ĐÃ GHÉ THĂM TRANG NHÀ. CHÚC QUÝ VỊ AN VUI VỚI PHÁP BẢO CAO QUÝ !

Đi chùa ... đầu năm

 

Có bao giờ bạn tự hỏi: “Vì sao khởi hành đầu năm ta lại đến đình, chùa, thiền viện, tịnh xá?” hay chúng ta chỉ hành theo tiếng gọi tục truyền của dân tộc? Nhân dịp xuân sắp về trên đất Việt, chúng ta thử cùng nhau nhìn lại mục đích đến chùa đầu năm của bản thân, xem có phải là để:

Cầu nguyện

Đa phần người Việt sau lễ cúng giao thừa đầu năm, thường đến Đình, Chùa, Thiền viện, Tịnh xá để cầu mưa thuận gió hòa; cầu sức khỏe, may mắn, thành đạt, bình an, hạnh phúc cho bản thân và gia đình.

Thời Phật còn tại thế, thanh niên Subha đã hỏi Thế Tôn: “Thưa Tôn giả Gotama, do nhân gì, duyên gì, giữa loài người với nhau lại có người liệt, có người ưu? Có người đoản thọ, có người trường thọ? Có người nhiều bịnh, có người ít bịnh? Có người đẹp sắc, có người xấu sắc? Có người trí tuệ kém, có người trí tuệ đầy đủ? v.v…”.

Thế Tôn đáp: “Này thanh niên, các loài hữu tình là chủ nhân của nghiệp, là kẻ thừa tự nghiệp. Nghiệp là thai tạng mà từ đó con người được sanh; nghiệp là quyến thuộc, là nơi nương tựa. Nghiệp phân chia các loài hữu tình, nghĩa là có liệt, có ưu. Ở đây, này thanh niên, có người đàn bà hay đàn ông sát sanh tàn nhẫn, tay lấm máu, tâm chuyên sát hại đả thương, tâm không từ bi đối với các loại. Do nghiệp ấy, khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào cõi dữ, ác thú, địa ngục. Ở đây, khi mạng chung nếu được đi đến loài người, chỗ nào nó sanh ra, nó phải đoản mạng. Nhưng nếu có người đàn bà hay đàn ông từ bỏ sát sanh, có lòng từ, sống thương sót đến hạnh phúc tất cả chúng sanh. Do nghiệp ấy, khi thân hoại mạng chung, được sanh vào thiện thú, thiên giới ở đời. Ở đây, khi mạng chung nếu nó đi đến loài người, chỗ nào nó sanh ra, nó được trường thọ v.v…”. [1]

Đoạn kinh trên cho chúng ta thấy mọi sự khác biệt trong cuộc sống nhân thế nào có phải do chư Phật hay thần linh định đoạt, ban phát được đâu! Chính ta mới là cứu tinh của ta. Kinh Pháp Cú, câu 59, đức Phật dạy rằng:

Nguyệt thiên phản tự

Chung thân bất chuyết

Bất như tu du

Nhất tâm niệm Pháp

Nhất tâm tạo phúc

Thắng bỉ chung thân.

Nghĩa :

Hàng tháng bỏ ngàn vàng

Suốt đời lo tế tự

Không bằng trong khoảnh khắc

Nhất tâm suy niệm pháp

Phước báu một niệm này

Hơn suốt đời tế tự.

Cũng trong Kinh Pháp cú, câu 91 có ghi:

Diệc các tu thục

Bỉ bất đương đại

Tập thiện đắc thiện

Diệc như chủng điềm.

 

Thiện ác kết quả riêng

Nhân quả lý đương nhiên

Làm thiện sẽ được thiện

Gieo giống ngọt: vui yên.

Hay như cổ nhân đã dạy:

Tác nhân kết quả, vô sở đảo dã

(Gây nhân thành kết quả rồi.

Vái cầu lễ lạy bồi hồi uổng công)

Và :

Dục hữu tương lai, mạc tác thất đức

(Tương lai muốn có an lành

Đừng làm thất đức mới thành ý mong)

Hái, xin lộc

Xuân về, những mầm cây đâm chồi nảy lộc như khoe cùng muôn loài sức sống mãnh liệt của nó. Có lẽ vì thế, người xưa muốn mang về nhà những lộc non từ thiên nhiên, rồi đặt lên bàn thờ cho đến khi tàn khô, như ước muốn được nhận lộc trời đất ban cho.

Thời xưa, người ít vật nhiều, cây cối bạt ngàn, việc đến chùa hái lộc không ảnh hưởng là bao đến môi trường, cảnh quan thiên nhiên. Nhưng theo lời Phật dạy: “Tất cả tài vật có chủ, dầu là của quỷ thần hay của kẻ giặc cướp, nhẫn đến một cây kim, một ngọn cỏ đều không được trộm cướp…”[2] thì chúng ta đã vô tình trở thành kẻ “trộm cướp”. Huống chi ngày nay tại nhiều Đình, Chùa, Thiền viện, Tịnh xá phần lớn cây xanh là những chậu cây và hoa cảnh được người trồng nhọc công chăm sóc. Xin lộc bằng cách tự ý bẻ cành là cướp đi thành quả lao động của người, tàn phá cảnh quan, cướp đi niềm vui được ngắm nhìn hoa nở, lộc non ở cây của người khác…, vậy là ta đã trở thành kẻ tham lam, ích kỷ. Làm như thế lòng từ của ta đã bị tổn thương, phước báu sao có thể tăng trưởng và tài lộc làm sao đến được với ta?

Những năm gần đây nhiều Đình, Chùa, Thiền viện, Tịnh xá vận dụng tinh thần tùy duyên của đạo Phật, tổ chức phát lộc đầu năm. Giải pháp này là phương tiện giúp mọi người vừa giữ được nét đẹp văn hóa cổ truyền, vừa thực hành đúng lời Phật dạy: xin – cho. Nhiều thiện nam, tín nữ cũng sáng tạo cách thể hiện ước nguyện có lộc bằng cách mua một loại cây, trái… từ chốn linh thiêng ấy mang về nhà trong ngày đầu năm.

Theo thiển ý của người viết, quá tin có lộc Trời, Phật ban phát là còn đang mê tín dị đoan. Đã là Phật tử nên tin sâu nhân quả. Đã tin rồi, ta nào cần lộc trợ duyên!

Nhân quả thiên nhiên thật nhiệm mầu

Giống nào trái ấy lý cao sâu

Gieo nhân hưởng quả là chân lý

Quy luật muôn đời vị ai đâu

Đâu đó, lại có người khe khẽ truyền tai nhau: Ngọn cây, cành lá là nơi các oan hồn, uổng tử thường trú ngụ, chớ có bẻ mà mang về nhà, họ sẽ đi theo! Nếu bạn là Phật tử, bạn nghĩ gì?

Du ngoạn, thưởng lãm cảnh đẹp

Tiết trời vào xuân, nắng vàng hơi hơi, mưa rơi nhè nhẹ, nhất là những miền đất cao se se lạnh, muôn vàn sắc hoa đua nở. Thật là lý tưởng cho những chuyến du hành.

Thiền môn yên tịnh với đẹp vẻ u huyền cùng tiếng chuông ngân vang hòa cùng mùi thơm của khói hương, khiến lòng người lắng đọng, bao nỗi ưu phiền hay vất vả lo toan cuộc sống như chững lại, lùi dần phía sau. Từng cành cây, chậu hoa được chăm chút kỹ lưỡng và sắp đặt cẩn thận càng làm tăng thêm vẻ trang nghiêm của ngôi Thiền tự. Những bông hoa sắc màu sặc sỡ ít thấy mà thay vào đó là những loài hoa mang sắc thái nhẹ nhàng, hay ít nhiều gắn liền tư tưởng Phật giáo. Người người đến lễ lạy với tất cả lòng tôn kính, những nụ cười hoan hỷ sẵn sàng hé mở trên môi bỏ ngoài khái niệm phân biệt thân sơ hay sang hèn cao thấp, và đôi khi kèm theo là câu “A Di Đà Phật” bằng giọng nói dịu êm khi lỡ vô tình chạm nhau. Cái tôi (tự ngã) cao quý, trong phút chốc, được hòa mình vào cuộc sống bình dị, an lành và thân thiện. Với ai thiên về đời sống nội tâm thì chốn thiền môn quả là không gian tuyệt diệu.

Cảm nhận tình nhân thế

Người người gặp nhau tay bắt mặt mừng, tặng nhau những lời chúc tụng tốt đẹp, thăm hỏi và sẵn sàng sẻ chia cùng nhau trong niềm hoan hỷ.

Trong dòng người đông đúc nhẹ bước thản nhiên, đôi khi bạn sẽ bắt gặp những người lớn dường như vẫn lúng túng hay ngượng ngùng trong bộ trang phục mới tinh (thường thì giá trị không cao). Chắc bạn đã đoán được vì sao rồi nhỉ?

Nếu thử lắng nghe những lời nguyện cầu phát ra từ những nét mặt chăm chú hướng về đấng tôn kính, các bạn chắc chắn sẽ được cảm nhận tấm chân tình, lòng vị tha, tình thương yêu đối với tha nhân của người cầu nguyện. Không hẳn chỉ cầu cho gia quyến đâu, có khi chúng ta còn được nghe những lời cầu nguyện hướng đến Thầy Tổ, bạn bè, đến cả những người chưa một lần gặp mặt (ví như: “Cầu cho không ai vì con mà đau khổ”). Trần gian đẹp biết bao nếu mọi ngày đều là ngày xuân!

Trên gương mặt nhiều người ăn xin hôm nay dường như cũng rạng ngời hơn nhờ người đến lễ chùa muốn được chia vui, cảm thương, cầu phước (do bố thí). Nhưng bạn ơi, bạn cảm thấy thế nào khi biết họ là những kẻ lạm dụng lòng từ hay bố thí chưa đúng pháp, làm mất đi vẻ trang nghiêm, thanh tịnh nơi thờ tự? Bạn có nghĩ họ thật đáng thương không? Bạn có bắt gặp chăng những ánh mắt tủi nhục hay cái nhìn vô cảm, miệt khinh? Và bạn muốn làm gì vì họ?

Về với ngôi nhà tâm linh

Bao người trong chúng ta cho rằng bắt đầu một năm mới, nên quỳ dưới chân Phật-đà hay thánh nhân để cảm niệm ân đức của Người, để ôn lại đức hạnh của Người và thầm nguyện nối gót Người đã đi và nguyện luôn tinh tấn học và hành theo những lời Người đã chỉ dạy?



[1] Kinh Phân Biệt Tiểu Nghiệp số 135, Trung Bộ Kinh, tập 3, HT. Thích Minh Châu (dịch), tr.360.

[2] Kinh Phạm Võng Bồ Tát Giới – HT. Thích Trí Tịnh (dịch), NXB Tôn giáo, tr.20 – 21.

    Chia sẻ với thân hữu:
    In bài viết: